Денешна дата
14/10/2019

ЕСЕН НА ОДЛУЧУВАЧКА ПРЕСВРТНИЦА

Пишува: Бардул ЗАИМИ

Западен Балкан постепено влегува во нова фаза на перспектива. Големиот број одложувања во изминатиот период, кои доаѓаа главно како резултат на наметливи и длабоко атавистички политики во нивниот концепт, се чини дека добиваат уште една обврска, зајакнување на ориентацијата да бидат дел од ЕУ.

Мрачниот изглед на минатото се чини дека му отстапува место на искра надеж, што доаѓа од европските канцелари кои сè повеќе се занимаваат во географијата и системот на вредности на Европа да го интегрираат проблематичниот регион на Западниот Балкан.

По неуспехот на отворањето на преговорите во јуни, Северна Македонија и Албанија веројатно ќе ги отворат пристапните преговори во октомври, како што беше најавено. Ако, до неодамна, имаше дилеми дали двете земји ќе започнат разговори во октомври, веќе постои одлучувачка пресвртница  дека октомври најверојатно ќе се претвори во месец на европски ангажман.

Германија, имено германскиот Бундестаг, веќе отвори уште еден хоризонт за Албанија и за Северна Македонија.  DW известува дека парламентарните групи ЦДУ/ЦСУ и СПД го усвоиле документот што дава зелено светло за започнување преговори со Албанија и Северна Македонија. Сепак, германските пратеници имаат дополнителни услови за Албанија, кои ги поделија во две фази. Две од нив мора да бидат завршени пред првата конференција за членство и седум пред да започне втората конференција, односно отворањето на првите поглавја (23 и 24).

Документот се очекува да биде одобрен во Бундестагот во четврток вечер, по 45-минутна дебата. Единствената партија што се очекува да се спротивстави на преговорите со двете земји од Западен Балкан е опозициската парламентарна група „Алтернатива за Германија“ (АфД). Останатите опозициски партии, Зелените и либералите на ФДП се очекува да кажат да, додека левицата е сè уште несигурна, но наклонета кон да.

Несомнено, ова е извонредна вест за двете земји, кои со тек на време, во поширок контекст, покажаа тенденција да бидат во чекор со заложбите на ЕУ за отворање преговори. И покрај внатрешната динамика која не е секогаш кохерентна со падовите на политиката, двете држави во овој период покажаа многу поголема посветеност на исполнување на минималните услови за создавање на моментумот за размислување од страна на државите на ЕУ и Германија особено, што во секое време стимулираше и промовираше концепт на проширувае со земјите од Западен Балкан. Канцеларката Ангела Меркел е промотор на оваа визија за поангажиран пристап кон регионот. Ова го потврдува и иницијативата за Берлинскиот процес во 2014 година, која со конкретни заложби и инвестиции веќе создаде друг интегративен ангажман.

Во согласност со овие заложби, беа и неодамнешните изјави на францускиот претседател Макрон, кој и покрај концептот и визијата за продлабочување на европската идеја пред евентуално проширување, во меѓувреме бараше многу поголем ангажман од француската дипломатија за реинтеграција на Западен Балкан во европската географија. Со најавата за започнување разговори со Северна Македонија и Албанија, регионот сега започнува со други димензии на стабилност и безбедност, политички, економски и генерално демократски развој што гарантираат просперитет за сите граѓани.

Речиси во сите области на институционалниот и јавниот живот, ЕУ и САД покажаа извонредна претпазливост, вложувајќи огромни суми пари за усогласување на стандардите со оние на ЕУ. Заложбите на ЕУ и САД за евроатлантска интеграција беа постојани и системски. Во неодамнешна изјава, портпаролката на Европската комисија Маја Коцијанчич рече дека уште од раните 90-ти години, ЕУ инвестирала над 11 милијарди евра во државите од Западен Балкан.

Цело време ЕУ инвестираше во сите сектори во земјите од регионот. Инфраструктурните проекти, како и континуираната поддршка за медиумите и другите актери во јавниот живот, се во фокусот на инвестициите на ЕУ во земјите од регионот. Неодамна, овие конкретни обврски и инвестиции беа реафирмирани на две конференции на ЕК оваа година, во Познан, Полска и во Подгорица, Црна Гора. Заложбите на ЕУ за интегрирање во регионот отсекогаш биле опипливи и постојани и покрај локалните стереотипи кои понекогаш се создадени од сили кои не му го сакаат доброто на регионот.

Со конкретни факти и бројки може да се мери планирањето на европското финансирање во земјите од регионот, во однос на севкупниот развој и напредок, и покрај некои наметливи сили кои инвестирале само во лажни вести и саботажи за оваа суштинска ориентација на регионот.

Сепак, државите од Западен Балкан се на работ на голема историска пресвртна точка, пред друг хоризонт што овозможува системски пробиви и овозможува подобри стандарди и подобро живеење за сите граѓани. Се чини дека Европа конечно го враќа Западен Балкан во својата географија, во својот концепт на вредности и напредок. Гласањето на германскиот Бундестаг, како и подготвеноста на другите земји од ЕУ за целосно интегрирање на регионот во европската географија и институционалниот живот, треба да се гледаат во овој контекст.

Тоа сигурно ќе биде долг пат и со многу предизвици, но сега светло на крајот на историскиот тунел осветлува друга иднина во рамките на европскиот концепт и надвор од другите влијанија кои сакаат да го одржат регионот во постојана нестабилност, во драматични ситуации осмислени во конфликтна реторика што произведува постојана „огорченост“ во пресрет на нивните замаглени агенди.

Иднината на Западен Балкан е во ЕУ, а за среќа се создава нов моментум на политичка транспозиција и начин на размислување што ќе овозможи многу поголемо разбирање на оваа навремено испратена амбиција од земјите од регионот и великодушно прифатени од Европската унија.

 

*Текстот е напишан исклучиво за Инбокс7. За секое реобјавување треба да се добие согласност од страна на редакцијата. Инбокс7 не секогаш се согласува со ставовите и видувањата на авторите во рубриката за дебата.