Денешна дата
19/09/2020

РЕФРЕНОТ ЗА “СУШТИНСКИТЕ“ РЕФОРМИ

Реформите не се рефрен. Тие се конкретна проекција на одговорна влада, супстанцијална трансформација на институционалниот и општествениот живот. Тие имаат смисла само ако ги имаат во фокус граѓаните, нивните очекувања за подобар и подостоинствен живот. Во никој случај реформите не треба да бидат реторика, туку коректен ангажман за промена на целокупниот систем кој се заглави во една хаотична состојба.

 

Пишува: Бардул Заими

Во Северна Македонија во секој период, од страна на секоја влада се  повторува рефренот за реформите. Секоја влада промовира реформи во однос на претходната влада. Но, набргу, секоја влада се фокусира повеќе на грешките на претходната влада, со што ја оправда себеси за застој на реформите. Отсекогаш повеќе се зборува за претходната власт, а малку фокусот и енергијата се сконцентрира за да се создаде поттик за континуирани реформи без товар на минатото владеење .

Со години, прашањето за реформите, исто така, беше во фокусот на европските институции. Сите извештаи на Европската комисија за Северна Македонија дадоа точни забелешки, но дадоа и упатства, имено препораки за области во кои владата треба да се фокусира на супстанцијални  реформи што ќе овозможат развој, стандарди и благосостојба за граѓаните.

Во овој контекст, минатите влади, но и оваа, веќе создадоа импровизациска заблуда дека реформите отсекогаш биле поврзани со стимулот што го нуди меѓународната заедница. Во повеќето случаи, овој вид на концепт на реформа се деградираше во правна формалност што реформите ги сметаше само како кажан збор, додека во реалноста продолжи со стариот аваз. Овој парадоксен однос со меѓународниот фактор повеќе се сфати како зависност, отколку како иницијатива, заложба за унапредување на реформскиот процес.

Оваа фасада на посветеност на реформите произведе парадоксална ситуација која ги раздели владите од реалните реформи и ги префрли во реторички простор во кој реформите се зафатија со значењето на немилосрден фокус на меѓународната заедница за која се обврзаа значителна реформа, со цел земјата да се придвижи кон европските вредности. Во овој контекст, политичарите ги заборавија ветувањата дадени пред граѓаните, и се префрлија во еден реторички простор кој делува како еден вид магла за сите оние проблеми и предизвици со кои се соочуваат граѓаните.

Како последица на ова амбалажиарана измама, во скоро сите области недостасуваа вистински реформи, кои се очекувања на самите граѓани. И покрај идентификувањето на проблемите и предизвиците во сите области на институционалниот живот, реформскиот процес беше бавен и тежок. Во Северна Македонија, образовниот систем и судскиот систем се две области во кои реформите се неопходни. Податоците за учениците кои учествуваат во  ПИСА тестот покажуваат дека образовен систем сè уште страда од бројни абнормалности, додека резултатите остануваат разочарувачки.

 

И во судскиот систем ситуацијата е алармантна. Неколку пати се повторуваше дека се потребни реформи во оваа област и стотици пати продолжува да се слушне истата песна за коруптивен систем. Сите европски препораки се насочени кон корумпираниот судски систем, кој продолжи да работи под истите шеми на манипулација и корупција. Судскиот систем останува клучен столб на демократијата и просперитетот за една држава. Заедно со образовниот систем се едни од најважните области за кои е потребна итна реформа.

И, оваа реформа мора да дојде пред сè и пред сè заради граѓаните, затоа што секоја влада потекнува од граѓанинот и е посветена на неговиот интерес. Во овој момент се чини дека има многу недоразбирања, на кои очигледно се осврна и се обрати амбасадорот на САД во Северна Македонија, Кејт Бирнс. Таа ги повика институциите да продолжат со реформскиот процес, не само како потреба за интеграција на земјата во НАТО и Европската унија, туку и како потреба за граѓаните на Северна Македонија.

„Да се ​​имаа силни институции и реформи не е само дел од процесот на интеграција на земјата во НАТО и Европската Унија, туку е и потреба за граѓаните во ова насока да бараат одговорна влада“, рече Бирнс.

Ова е  суштината на реформите. Реформите имаат смисла кога се во корелација со очекувањата на граѓаните, кога се за нивно добро, а не кога се некаде во реторички простор, во политичките изјави што доаѓаат со текот на времето.

Администратор

Latest posts by Администратор (see all)