Денешна дата
23/10/2019

Преку градежна експанзија до узурпација на туѓите домови

Некогашните живеалишта на инженерите за железничка инфраструктура сè уште сведочат на времето на модернизацијата на овој дел од Европа, кога во дваесеттите години од минатиот век во Скопје дојдоа да живеат со цел да ја изградат македонската железничка пруга. Оттогаш помина многу време, а жителите на познатата Железничка колонија се менуваа од некогашни носители на прогресот до денешни сопственици на овие уникатни куќи кои новата градежна експанзија во центарот на Скопје ги претвори во заложници на сопствените имоти

автор: Билјана Ставрова

Дел од жителите од т.н. населба Железничка колонија, која се наоѓа во центарот на Скопје (зад Универзална сала) веќе четири години се соочени со силен притисок од  градежните фирми кои сакаат таму да грдат станбено – деловни објекти. Велат дека не можат да ги прифатат нивните неповолни понуди за отуѓување на имотите и да стават потпис на договорите, кои не ги штитат нивните права.

Уценувани сме од инвеститорите ни нудат крајно неповолни цени, не ни даваат соодветна замена, ниту паричен надомест, објаснуваат граѓаните.

Liljana Simovska

Лилјана Симовска

Ние сите сме да се реши оваа ситуација, тука живееме повеќе од 60 години и не сакаме на таков начин да бидеме иселувани. Ние сме заробеници на сопствениот имот, сепак до крај остануваме на тоа со договор и на мирен начин да се реши. Еднаш конкретно сме се виделе со Нова Градба Дизајн и не ни понудиле ништо конкретно, но, тие почнаа со репресии, дека ќе мора да отстапиме, дека ќе ни ги вадат ќерамидите, ќе ги собирате парталите, ќе си одите, сите ќе ве иселам и слично. Доаѓале и други и не сме можеле да се договориме, ние бараме да бидеме соодветно обесштетни“, објаснува Лилјана Симовска.

 

По поделбата на парцелите и откупот на земјиштето исто како некогашните корисници на куќите градежната фирмата Нова Градба Дизајн почнува да навлегува во парцелите и станува сопственик на едно поткровје. Нова Градба Дизајн е сместена токму во поткровјето на куќата во која живее Маре Стојковска со своето семејство.

mare stojkovska

Маре Стојковска

 

Условите кои ги нуди инвеститорот се неприфатливи за нас, тие се доселени во поткровјето над нас веќе трета година и сакаат присилно да не отселат. Ни нудеа стан на 6ти спрат и 15.000 евра не прифатив, зашто не сакам на стари години јас да живеам на 6-ти спрат, а нив да им отстапам први спрат. Тие не ми понудија тоа што сакам јас. Еднаш ме поплавија, еднаш во 10.30 навечер струја крадеа и викнав полиција, наместо нив да има се обратат, нас ни велат што не викнавте. Јас им кажав дајте ми мене два сатана од 50 м2, а јас ќе ги отстапам моите 82м2“, изјави  Маре Стојковска.

 

Foto1

Поранешното раководство на Општина Центар носи нов ДУП со кој парцелите се делат на пола, без при тоа да имаат добиено писмено одобрение од сите жители на оваа населба, популарно наречена Железничка колонија.  Има три спорни парцели по последните измени на ДУП-от, направени кон крајот на 2012 година. По увидот на ДУП- от во основното училиште „Ј.Х.Песталоци“ една од жителките на оваа населба во Општина Центар поднесува приговор.

Foto2

 

Видов дека од тие три парцели се формирани нови шест. Како што ме известија од општината поделбата на парцелите според она што е заведено во архивата било направено на барање на градежната фирма Нова Градба Дизајн“, објаснува Билјана Секуловска.

 

По поделбата на парцелите во Министерството за финансии им било дозволено на жителите да си го откупат земјиштето и со тоа од корисници, стануваат сопственици на земјиштето.

 

Foto3

 

Секуловска објаснува дека поделбата на парцелите довела до тоа да едно поткровје се протега на две градежни парцели. Но градежната фирма Нова Градба Дизајн успева да откупи дел од куќа, односно токму тоа поткровје. Како што велат жителите на Железничка колонија од јануари 2013 година започнува уцената од страна на инвеститорите кон нив, односно им нудат ставање под хипотека на имотите, па за нив неприфатливи договори и ја уриваат цената со што не им дозволуваат на други инвеститори да се договараат со нив.

Gorjan Stojanovski

Горјан Стојановски

Тука е родена мајка ми и тука беше направена физичка поделба на куќите кои се лепенки, тоа значи дека до мојата куќа може да се гради зграда. Тие се сега во поткровјето, тоа си го купија. Јас имам 100 м2, а тој ми нуди 120 м2 нема изгледи за разумна спогодба со Нова Градба Дизајн, треба да дојде некој друг инвеститор. Сите си вложуваме во нашите живеалишта и некој кога сака да ни го тргне раат треба да ни даде нешто плус. Во Кисела Вода ми нудеше, потоа куќа во село Соње, а јас него да му дадам куќа во Центар? Се тоа беа усни разговори не дојдовме до договор. Решение сега за сега не гледам, посебно со нив“, вели Горјан Стојановски, син чија мајка поседува куќа во населбата Железничка колонија.

 

Ова трае од 2002 година кога започна приватизацијата на земјиштето“, вели 70-годишната Елена Мојсова, која во меѓувреме го загубила и сопругот. Сите инвеститори бегаат, кога ќе слушнат за Нова Градба Дизајн“, раскажува Мојсова. Таа вели: Ние сме незаштитени, а тие се служат со уцени.

Foto4 Се обидовме да добиеме официјален одговор од Нова Градба Дизајн на сите овие прашања од сопствениците на куќите но не најдовме нивна веб страничка, ниту пак некој ни се јавуваше на фиксниот телефон кој го добивме од 188. Откако ја посетивме нивната канцеларија во поткровјето во Железничка колонија, Марјан Тошевски се јави преку својот мобилен телефон. Ни рече дека не сме имале право да влегуваме во неговата фирма, ниту да му ѕвониме на телефон. Откако го замоливме за официјална изјава по однос на изразеното незадоволство од жителите на населбата, тој ни рече дека е многу зафатен, сега гради три згради во Кисела Вода и дека нема никакви документи потпишано со луѓето од Железничка колонија, па затоа и нема за што да разговара со новинари.

 

Според историјатот на фирмата издаден по наше барање од Централниот регистар на РМ на крајот на 2012 година фирмата Нова Градба Дизајн поднесување барање за регистрација на фирма, во јануари 2013 година сопственичката структура е во рацете на Маја Димоска и Стефан Тошевски. За нецели две години постоење направени се неколку промени во сопственичката структура и гарнитурата на управители.

Во март минатата година, Маја Димоска е изземена од функцијата, а Марјан Тошевки (1972), станува управител со ноеграничени овластувања, а Зоран Миовски е содружник во фирмата.

Во ноември минатата година, Драган Казанџиски и Стефан Тошевски стануваат сопственици-оснивачи на Нова Градба Дизајн, а избришан е содружникот Зоран Миовски. Тогаш за управител покрај Казанџиски е поставена извесна Ивона Ризинска од Берово.

Во мај годинава е регистрирана последна промена со што за управители се поставени: Стефан Тошевски (1994) и Драган Канзанџиски, (1982), кој за разлика од Тошевски од управител со неограничени овластувања, преминува во управител со ограничување, односно по налог до 5.000 евра. А Ивона Ризинска од Берово, (1991) е избришана.

 

КОГА ИНВЕСТИТОРИТЕ СТАНУВААТ СОПСТВЕНИЦИ

 

Тактиката на навлегување како сопственици во катастарските парцели ја користат и други градежни инвеститори. Нешто подолу од претходниот пример во истата Железничка колонија исто постапила и фирмата „Тим инженеринг“.

lidja zorba

Лидија Зорба

 

Таа одисеја со инвеститорите започна пред 10 години откако ја откупивме парцелата на која што се наоѓаат пет куќи. Една од тие куќи ја купи фирмата „Тим инженеринг“ која што во тоа време кога ги откупувавме дворовите односно земјиштето кажа дека има план тука да изгради зграда согласно урбанистичкиот план и оние станари кои што сакаат станови тука ќе добијат станови, а другите ќе добијат на друго место или ќе им биде обесштетен нивниот дел, куќа, имот со пари. Сите бевме радосни зашто тие куќи се стари од дваесеттите години на минатиот век. Сите поднесовме заедничко барање за откуп на дворовите бидејќи се работи за една градежна парцела“, објаснува Лидија Зорба една од сопственичките на куќите.

 

Следувале понуди кои се неприфатливи за сопствениците на куќите или понудените обесштетувања биле далеку од соодветна надокнада.

 

Foto5

 

Бидејќи сме ние сопственици на дел од парцелата но понудите не коренспондираат со пазарната цена земјиштето кое се проценува и од страна на Општина Центар. За мојата куќа, односно проценката на една куќа од 70 м2 и двор од 208 м2 повеќе од 250.000 илјади, понудата која ја добив беше три стана по 42 м2, тоа беше првата понуда, следуваат и многу други понуди па дојде станови од 50-60 м2 на друга локација. Нормално дека не се согласив. Во меѓувреме јас се обидов да донесам и други инвеститори, како и другите сопственици, кои рекоа дека се подговени да платат, но тие секогаш наидуваа на една пречка дека тука навлегол Тим инженеринг и не сака да си оди од тука“, објаснува Лидија Зорба една од сопственичките на куќите.

 

Дополнителен проблем со која ќе се соочат сопствениците на куќите при продажбата на имотите се нивните имотни листови каде парцелите се поделени според идеални делови, документ кој не кореспондира со решението кое го добиле од Министерството за финансии при откуп на земјиштето каде е наведена квадратура. Како што им објасниле од Катастарот на ваквите колективни живеалиште, иако се тоа куќи, не им се издава имотен лист со квадратура, туку секој е сопственик на идеален дел од катастарската парцела. Односно една седмина од отприлика 800м2. Во досегашните понуди од „Тим инженеринг“ им било кажано дека договорите за купопродажба ќе бидат склучени според катастарските делови, а потоа тој како инвеститор ќе ги исплати според квадратурата од Министерство за финансии. Зорба објаснува дека во договорите кои би ги потпишале ќе мора јасно и децидно да биде наведено за да не бидат изиграни.

 

 

ОПШТИНА ЦЕНТАР: ЌЕ ГИ ПОПРАВИМЕ ГРЕШКИТЕ

 

 

За состојбата во Железничка населба е известена и Општина Центар и сите надлежни органи. „Тие се постојано отворени и рекоа дека се расположени да посредуваат помеѓу сопствениците на куќите и инвеститорот Ново Градба Дизајн“, вели Билјана Секуловска сопственичка на една од куќите.

 

СКУП испрати прашања до Општина Центар: Како општината би им помогнала на овие граѓани? Има ли и други вакви случаи во општина?

Дали е можно враќање на Урбанистичкиот план на ревизија? Како е можно едно поткројве да спаѓа на две градежни парцели?

 

Во одговорот којшто СКУП го доби од Општина Центар се вели: „Деталниот урбанистички план, Градска четврт З 11, локалитет Буњаковец 1 и Буњаковец 2, кој го опфаќа предметниот локалитет е во фаза на донесување. При изготвување на ДУП-от ќе се води сметка за овие аномалии направени од претходниот состав на Советот , кој ги донел измените на  важечкиот ДУП и ќе се направат измени согласно позитивните законски прописи“.

 

 

МАНЧЕВ: ДА СЕ РАЗМИСЛИ ДАЛИ ВООПШТО ДА СЕ РУШИ

 

 

За разлика од состојбата во Македонија каде спогодбите за купопродажба се вршат меѓу сопствениците, како физички лица и инвеститорите, како правни лица, искуствата во Европа се сосема поразлични.

 

Градежниот инженер и пратеник на ВМРО-ДПМНЕ од дијаспората, Ристо Манчев, кое веќе 15 години работи во Германија и во Италија, каде има и своја градежна фирма за СКУП, објаснува дека таму ваквите случаи се решаваат со посредство на трета страна.

Foto6

Ристо Манчев

 

 

Во Италија Агенцијата за недвижности посредува меѓу сопствениците и градежните фирми, тие воопшто немаат потреба да стапат во контакт. Агенцијата прави проценка на вредноста на објектот и таа цена му ја нуди на изведувачот на новиот објект“, објаснува пратеникот Манчев. Но што доколку сопствениците на старите објекти немаат доволно финансии да ги платат услугите за проценка на агенцијата? „Во тој случај проценката на објектот би направила на повисока цена, а Агенцијата за недвижности својата услуга би ја наплатила преку градежната фирма“, вели тој.

 

Градежниот инженер Манчев истакнува дека европското искуство покажува бројни примери кога така автентични и стари објекти, како што е Железничката колонија која датира од дваесеттите години на минатиот век, воопшто и не се рушат за на нивно место да се постави некој стамбено-деловен објект. Се обновува нивната инфраструктура и се реновираат на начин кој ја зачувува и истакнува нивната посебна архитектура.

 

Жителите велат: Сакаме да ги продадеме имотите, но бараме да бидеме реално обесштетени и да потпишеме договори кои ќе ги штитат и нашите интереси и ќе ни гарантираат дека инвеститорот ќе ги исполни сите негови обврски.

 

 

АЕРОДРОМ: ИМА СТАНОВИ БЕЗ ИМОТНИ ЛИСТОВИ

 

 

Дека инвеститорите во одредени случаи не ги исполнуваат свои обврски покажуваат и примерите од другите скопски општини. Во т.н. дел од населбата Аеродром, Мичурин (на улиците Атанас Митрев и Венјамин Мачуковски) граѓаните се изиграни од градежните инвеститори и постојано бараат помош од општината за да ја добијат битката со фирмите и да го извојуваат својот имотен лист. Едни велат не можеме да извадиме лични документи, други пак решиле да отпатуваат во странство и да го продадат станат, но тоа е невозможно без имотен лист.

 

На нашиот допис до Општина Аеродром ни одговорија дека им познати неколку вакви случаи, односно неколку станбени згради, каде станарите после неколку години не можат да добијат имотни листови, бидејќи станува збор за нелегално изградени објекти. Надлежните од општината ветуваат дека нивниот статус ќе се реши со Законот за легализација.

 

Сите граѓани кога купуваат стан, најпрво и најбитно е да проверат дали имотот од тој што го купуваат станот е внесен во Катастар или не. Штом имотот не е внесен во Катастар, тоа значи дека нешто не е во ред со документацијата за добивање одобрение за градење. Од тие причини пред да купат стан, граѓаните треба од инвеститорот, ако објектот е во тек на градба, да побараат одобрение за градење, кое треба да биде правосилно, и дури тогаш ќе можат слободно да купат стан, затоа што откако ќе се изгради објектот, истиот само ќе се спроведе во катастар. Од причина што граѓаните неуко пристапуваат при купување станови без да побараат никаква документација, односно имотен лист или одобрение за градење, доаѓа до вакви несакани последици“, објаснуваат од Општина Аеродром за СКУП.

 

Според Катастарот пак запишувањето во Катастарот на недвижности се врши врз основа на: закон, правосилни судски одлуки, одлуки за привремена мерка, претходна мерка и други акти за обезбедување на побарувања согласно со закон, одлуки на Владата на Република Македонија, конечни односно правосилни акти на органите на државната власт, на органите на единиците на локалната самоуправа и на градот Скопје, правни дела и изјави заверени кај нотар врз основа на кои може да се изврши запишување на правата на недвижностите, чие поднесување е задолжително утврдено со овој или со друг закон. Доколку не се исполнети напред наведените услови, недвижностите не можат да бидат запишани во катастарот на недвижности.

 

ТЕТОВО: НАМЕСТО СПОГОДБА ЗА РАЗМЕНА НАМЕСТЕН КУПОПОДАЖЕН ДОГОВОР

 

Со случајот со кој е соочен Ибраим Ќазими од Тетово се запознаени сите амбасади во нашата земја, Европската Комисија, Хелсиншкиот комитет за човекови права и Транспаренси интернешанел.

Демант

Јас Дашмир Алиу, озборуван во сторијата “Преку градежна експанзија до узурпација на туѓите домови„, во рамките на НЕД проектот “Подигнување на јавната свест против корупција преку истражувачко новинарство”, објавена во 7 Јануари 2015 во онлајн магазинот Инбокс7, ги демантирам наводите клеветите изнесени од страна на лицето Ибрахим Ќазими.

Јас, како име озборено во ова сторија, како доказ имам три судски одлуки од страна на Апелациониот суд кои се конечни и валидни, со кои вашиот текст не се совпаѓа со реалноста.

Затоа, сметам дека во вашата сторија требало да се земе изјава и од мене – Дашмир Алиу, за да бидете поточни и потранспарентни во вашето истражување.

Лицето кој се појавива со обвиненија против мене не поседува никаков аргумент за наводите кои ги има искажано пред вас. Истото лице е обвинето од од Основниот суд во Тетово за фалсицикување и клевета и ние ќе продолжиме да го следиме судскиот пат во однос на постојаните клевети кои ги изнесува пред јавноста, зошто ние секогаш веруваме во правдата и правдината. И ние веруваме дека правдата лежи во нашите аргументи а не во неговите клевети.

Затоа, во мое име и во полза на вистината, почитувајќи го правото на слободно изравување, се надевам дека нема да се изнесат вакви клевети во иднина заради тоа што со ова се деградира нашиот авторитет како луѓе.

Секогаш сум верувал на судските одлуки и на слободното изразување, но не и на клеветите и невистините кои се изнесуваат за да им наштетат на другите.

Затоа, ве замолувам секогаш кога ќе биде спомнато моето име да ме контактирате и сум отворен да ви ги доставам сите документи со кои докажувам дека правдата е на моја страна.

Со почит,

Дашмир Алиу

Сè започнало во јуни 2012 година кога инвеститорот Дашмир Алиу оди во домот на Ибраим Ќазими во Швајцарија „жалејќи се“ дека  губи милиони од тоа што треба да чека, и му нуди да гради и во неговиот дел, значи да направи заеднички објект со замена во против вредност. На договорот за размена, кој подоцна станува и предмет за поднесување кривична пријава, обострано потпис ставаат и Ќазими и Алиу. Тие се договараат за отстапеното земјиште на кое ќе се гради повеќекатница Алиу на Ќазими да му отстапи приземје, прв и втор кат, без да се заборави и на надоместокот за уривање на старите куќите.

Тој на мојот стар родител (Сулејман Ќазими) по враќањето од Швајцарија во Тетово, во канцеларија на нотарот (името е познато за редакцијата) му дава договор за купопродажба ( без при тоа да му каже ниту еден збор за договорот за размена, без присуство на сведоци и без да спомне никаков вид на исплата“, раскажува Ибраим Ќазими.

Тој по консултации со адвокат за новонастанатата ситуација бил поучен да не го зема договорот и да покрене судска постапка против Дашмир Алиу.

На рочиштето пред Основниот суд во Тетово одржано во април годинава вонсудската спогодба склучена во Швајцарија на која ставиле потпис и Ибраим Ќазими и сега тужениот Дашмир Алиу, неговиот бранител ја прогласува за невалидна и неформална. Адвокатот на Алиу истакнува дека спогодбата претставува основ на друг граѓанско- правен однос и е предмет на друга постапка. Тој пред судот демантира дека не била исплатена сумата од 10.000 евра според договорот за купопродажба меѓу Алиу и таткото Ќазими и бара тужбата судот во целост да ја одбие.

Алиу по враќањето од Швајцарија кај нотарот го однел татко ми, како носител на сопственичкото право, и наместо договорената спогодба за размена, склучуваат купопродажен договор. Во договорот наместо два спрата и приземјето, стои дека купопродажбара се однесува на само еден спрат и приземје од зградата која треба да се гради“, сведочел тогаш пред судот Ибраим Ќазими, како што е наведено во записникот од рочиштето одржано на 24.04.2014.

Пред судот, пак нотарот тврди дека Сулејман Ќазими знаел што потпишува и договорот му бил јасно предочен и прочитан од негова страна. Потпишаниот договор за купопродажба (склучен на 18.06.2012), според него е валиден и е согласно законот.

Првостепениот суд утврдил дека Сулејман Казими е сопственик на катастарската парцела. На 18.06.2012 склучен е договор за купородажба меѓу Сулејман Ќазими и  Дашмир Алии купувач за цена од 590.000 денари. По нецели два месеци тужителот доставува изјава до нотарот и го прогласува за неважечки договорот, од причина што истиот требало да биде регулиран согласно претходниот устен договор со содржина размена на имот. Тој при тоа нагласил дека договорот го добил со задоцнување односно на 10.08.2012 без известување на рокот за прием, без да му биде прочитана содржината и објаснета при склучување на истиот, и дека ќе биде изнесен пред надлежните органи како предмет на законска измама и кривична пријава обид за манипулација и затоа предлага раскин на договорот.

За Ибраим Ќазими останува нејасно како може да биде валиден договор во кој стои дека согласност дали и неговата мајка, која е почината веќе 10 години.

Сепак тетовска Апелација го смета договорот потпишан кај нотарот за склучен согласно законите, со образложение: за да може да се бара поништување на договорот од страната која била во заблуда при склучување истиот, требало да внимава при ставањето потпис, во случајот не станува збор за ограничено деловно способно лице (чл103 од ЗОО), ниту пак некој му рекол дека ќе му биде доставен договор за размена.

Повикувајќи се на член 95 став 1 од ЗОО, Договорот која не е во согласност со Уставот, законите и добрите обичаи е ништовен, ако целта на повреденото правило не упатува на некоја друга санкција или ако со законот во определениот случај не е предвидено нешто друго.

Судската разврска завршува во септември годинава кога тетовска Апелација ја одбива жалбата на Сулејман Казими како неоснована и утврдува дека нотарот издал јавна исправа согласно условите утврдени со закон, односно купородажниот договор на кој ставил потпис е валиден.

Во одвоен спор од 19.02.2014 по обвинение на Јавното Обвинителство за кривично дело фалсификување исправи, во јуни годинава, Основниот суд во Тетово го прогласува за виновен Ибраим Ќазими и го казнува со 50 дневни глоби, односно сума во денарска противвредност од 250 евра, поради тоа што ја надополнил спогодбата за размена, потпишана во Швајцарија меѓу него и Алиу. Тој под пост скриптум, покрај приземје и два спрата, додал уште еден дуќан и еден стан во друга зграда кои ќе се градат. Според судот изјавата е од значење за правите односи која тој ја употребил како вистинска во парницата против Алиу.

Покрај несоодветното обесштетување од инвеститорот за земјиштето и урнатите куќи, сега Ќазими е прогласен за виновен за фалсификување исправи. Тој со својот случај веќе ги запознава сите амбасади во нашата земја, како и Европската Комисија, Хелсиншкиот комитет за човекови права и Транспаренси интернешанел од кои очекува помош за исправање на оваа неправда.

 

ИНВЕСТИТОРИТЕ НУДАТ КОМПЕНЗАЦИЈА, НИКОЈ НЕ НУДИ ПАРИ

 

Според градежниците со кои разговараше СКУП во 90% од случаите инвеститорите нудат компензација, никој не нуди пари, на инвеститорот му е скапо да исплати, на пример, пола милион евра.

Според најновата одредба во членот 39 на Законот за просторно и урбанистичко планирање кој во сила треба да стапи на први март идната година, а која беше изгласана во Собранието на РМ, потребна е само една третина гласови на советниците во секоја општина за да може да се донесат урбанистички планови. Ваквата законска промена предизвика жестоки реакции кај дел од општините.

 

„Сопствениците често имаат преголеми очекувања и бараат големи суми.

Бараат 50% отштета или 33% од нето изградената површина што за инвеститорот е неприфатливо, над 25% во Скопје е неприфатливо, во Центар 17% е граница“, велат познавачите на состојбите.

 

Значи се нуди компензација соодветно на постоечката квадратура, велат инвеститорите, кои истакнуваат дека сопствениците можат и сами да градат на база на договорна инвестиција меѓу сопственици соодветно на сопственоста. Потребна им е проектна документација и инвестициски план, на пример, на 1.500 м2 секој има свои 15%, 30% и слично.

На 15 декември годинава Собранието го донесе и дополнетиот Закон за градење, во кој меѓу измените се усогласувањето со правилникот за енергетска ефиксност односно за сертификат за енергетски ефикасност на зградиуте и за други градежни единици. Потоа изземање на градбите за индивидуално домување од правилникот односно да не бидат законски обврзани. Во измените е дадено и за тоа за кои градби не е потребно да се издава одобрение за градба, како што се привремени градби за сместување работници при изградба на инфраструктурни објекти, подземни садови за комунален отпад. Намалувањето на глобите за физички лица ако не обезбедат сертификат за енергетска ефикасност исто така е дел од измените.

 

Ако инвеститорот има купено парцела во дадена градежна парцела, тогаш тој е во предност. А ревизија на ДУП-овите се прави на 5-10 години, барање може и засебно да се поднесе, а може и од страна на сите сопственици.

Градежните инженери објаснуваат дека не се гради на катастарски парцели, една градежна парцела може да има повеќе катастарски парцели, а една градежна парцела не е деллива.

Според праксата инвеститорот им плаќа кирија на сопствениците додека се гради објектот, на пример кај нова железничка на 13-14 сопственици им се плаќа стан до финиширање на објектот и затоа и на градежната фирма и е во интерес што побрзо да го заврши објектот.

Од своја страна пак инвеститорите се жалат дека проектната документација е доста обемна, односно мораат да обезбедат елаборат за пожар, ИЗИС дозволи, а од 2016 за секоја градба ќе се бара и Енергетски пасош. Во исто време, велат дека цените на градежните материјали постојано растат, бидејќи се од берзански тип, тука нема Регулаторна комисија.

 

„Граѓаните не ги познаваат законите за сопственост, Законот за катастар и се што е потребно за да се добие дозвола за градење

Имаат високи барања и очекувања и се мешаат во секој сегмент од работите (доаѓаат на објектите и им кажуваат на работниците како да работат) бараат плочки од 30 евра метар квадрат, а инвеститорот просечно става плочки кои чинат 17 евра по квадрат. Кавги има 2-3 м2 плус минус во ново изградениот стан“, објаснуваат градежниците.

За разлика од праксата во Македонија, европските искуства на градежниот инженер и патеник Ристо Манчев велат дека објектот не смее да има отстапки во сантиметри и доколку тоа се случи секако дека сопственикот мора биде обесштетен.

(„Сторијата е поддржана од ЦИН СКУП Македонија во рамките на НЕД проектот “Подигнување на јавната свест против корупција преку истражувачко новинарство”.)