Пишува: Франсеск Мираљес / El País
Во книгата Disconnected, Стив Тејлор зборува за тоа како нарцисоидни и психопатски личности често се наоѓаат на позиции на моќ – било во политика, бизнис или други сфери. Тејлор, професор по психологија на Универзитетот „Лидс Бекет“, го користи терминот „патократија“ за да ги опише државите или организациите кои се контролирани од вакви индивидуи, кои покажуваат многу малку или никаква емпатија кон страдањето што го предизвикуваат со своите одлуки.
Според Тејлор, суровоста е резултат на нивната отуѓеност од човечноста. Таа патократија е спротивна на сочувството кое ни овозможува да се поврземе со болката на другите. Водачите кои се нарциси или психопати владеат на патријархален и хиерархиски начин, и имаат борбен однос кон секој што ќе им се спротивстави. Секој може да се сети на повеќе од еден пример – некои од нив, за жал, се мошне актуелни – кои совршено се вклопуваат во овој модел.
Во својата книга The Wisdom of Psychopaths, психологот Кевин Датон исто така тврди дека психопатските црти се чести кај успешните лидери, бидејќи токму овие нарушувања им овозможуваат да напредуваат. Според овој истражувач од Оксфорд и Кембриџ, лидерите на патократиите ги имаат следните особини:
Општествено влијание: Нарцисите и повеќето психопати сакаат внимание. Тие знаат како да се однесуваат пред публика – која ги доживува како харизматични личности.
Недостаток на страв: Она што обичниот граѓанин не би се осмелил да го каже, лидерот кој е отсечен од реалноста го изговара без двоумење. Истото важи и за неговите постапки – токму затоа ваквите лидери често преземаат огромни ризици.
Имунитет на стрес: Овие водачи напредуваат низ тешкотии, протести и конфликти; тие сакаат да пливаат против струјата. Во хаосот се чувствуваат како дома. Тоа им дава предност над посуптилните противници.
Макијавелистички егоцентризам: Секој што управува со патократија има потреба да го напише своето име во историјата, без оглед на цената за жртвите, кои се сметаат за споредни штети во име на некое „повисоко добро“.
Емоционална ладнокрвност: Стив Тејлор го користи терминот отсеченост за да ја опише апатијата што овие лидери ја чувствуваат кон туѓото страдање.
Чудно е што многу луѓе имаат тенденција да ја поврзуваат емпатијата со помала ефикасност. Можеби затоа, во американските анкети, испитаниците често негативно ги оценуваат претседателите кои се сметаат за „умерени“, како Џими Картер или Џералд Форд, додека лидерите со горенаведените карактеристики се доживуваат како авторитети кои можат да решаваат проблеми.
Кога станува збор за психопатите, Тејлор нагласува дека многумина од нив имале трауматско детство – било поради занемарување од родителите, било затоа што биле сведоци или жртви на насилство. Откако ќе се развие психопатското однесување, многу психолози сметаат дека е речиси невозможно да се третираат, токму затоа што овие луѓе не веруваат дека направиле нешто лошо, а уште помалку дека се болни. Тејлор препорачува медитација како можност за нивно излекување. Но, човекот мора да може да застане, да го заборави „непријателот надвор“ и да се соочи со многу посилен и пострашен непријател: оној внатре во себе.
Психопатите може да се трансформираат и преку директен контакт со жртвите на своите постапки, како што е забележано во средбите меѓу терористи и роднини на нивните жртви. Во такви случаи, агресорот повеќе не може да се крие зад некоја идеја, бидејќи пред него стои човечко суштество – кое можело да биде неговиот брат, ќерка или дури тој самиот. Токму тука се отвора можноста за едно чудо: човечка поврзаност.