Индискиот премиер Нарендра Моди во неделата пристигна во Кина со товар на новите американски тарифи, кои претставуваат најсилен удар врз индискиот извоз во последната деценија и истовремено отвораат простор за приближување кон Пекинг.
Тарифите на САД – воведени од претседателот Доналд Трамп – ги зголемија давачките за индиски производи како дијаманти и морски плодови на 50%. Мерката беше оправдана со продолжените индиски купувања на руска нафта, но експертите предупредуваат дека ќе остави долготрајни последици врз извозот и врз плановите за раст на Индија.
И Кина, со сопствена економија во забавување и под закана од американски трговски бариери, има интерес за „ресет“ на односите. Лидерите на двете најнаселени земји во светот – чија билатерална историја е обременета со гранични спорови и недоверба – сега ја гледаат заедничката економска загуба како можност за нова фаза на соработка.
„Она што ќе произлезе од односот Индија–Кина има глобално значење,“ пишуваат аналитичарите Чијетиг Бајпаи и Ју Џие од Chatham House. „Западот погрешно сметаше дека Индија ќе биде брана против Кина. Посетата на Моди може да означи пресвртница.“
Иако Кина и Индија се длабоко зависни една од друга – Пекинг како производствен гигант, Њу Делхи со експанзивен пазар и услужен сектор – нивната врска останува ранлива. Последниот судир во Галуанската долина во 2020 година ја прекина нормализацијата, доведувајќи до забрана на повеќе од 200 кинески апликации во Индија, суспензија на инвестиции и забавени инфраструктурни проекти.
Сега, тарифниот конфликт со Вашингтон го поттикнува Њу Делхи повторно да ја користи Шангајската организација за соработка (ШОС) и форматот БРИКС како алатки за балансирање. За Кина, пак, симболиката на „Глобалниот Југ“ е начин да покаже дека има сојузници во време на трговска конфронтација со САД.
Практичните резултати може да бидат ограничени: најавено е обновување на директни летови и олеснување на визите, но остануваат нерешени теми како Тибет, хидроенергетските планови на Кина и влијанието на Пакистан врз индиската безбедност.
„Можеби ќе има мали победи, но тешко е да се очекува суштинско зближување,“ вели аналитичарката Пријанка Кишоре. „Посетата на Моди е порака до Вашингтон дека Индија има опции, и дека мултиполарниот наратив станува реалност.“