Соединетите Американски Држави дејствуваат со убедување дека нивната моќ и влијание се поважни од меѓународното право, изјави генералниот секретар на Обединетите нации Антонио Гутереш во интервју за Би-Би-Си.
Гутереш рече дека Вашингтон има „јасно убедување“ оти мултилатералните решенија не се релевантни, а дека приоритет е „употребата на моќта и влијанието на Соединетите Држави, понекогаш дури и на сметка на нормите на меѓународното право“.
Неговите изјави доаѓаат неколку недели откако САД извршија воена акција во Венецуела и го приведоа нејзиниот претседател, како и во контекст на повеќекратните закани на американскиот претседател Доналд Трамп за анексија на Гренланд.
Гутереш предупреди дека основните принципи врз кои е основана ОН – вклучително и еднаквоста на државите-членки – се под сериозна закана. Тој призна дека организацијата се соочува со тешкотии во спроведувањето на Повелбата на ОН, додавајќи дека големите сили располагаат со далеку поголемо влијание од самата организација.
„ОН е силно ангажирана во решавањето на големите глобални конфликти, но нема механизми на принуда. Големите сили имаат поголема моќ“, рече Гутереш, прашувајќи дали таа моќ се користи за трајни решенија или само за краткорочни потези.
Тој повторно повика на реформи во Советот за безбедност на ОН, оценувајќи дека неговиот состав повеќе не ја одразува глобалната реалност и дека честата употреба на правото на вето го прави неефикасен. Според него, ветото се користи за заштита на национални интереси, а не за одржување на меѓународниот мир.
Гутереш предложи промени во составот на Советот за безбедност за да се „врати легитимитетот“ и да се ограничи правото на вето со цел да се избегнат, како што рече, „неприфатливи блокади“.
Во однос на конфликтот во Газа, Гутереш рече дека ОН била спречена да доставува хуманитарна помош поради ограничувањата воведени од Израел, додавајќи дека организацијата била подготвена да дејствува „кога ќе постојат услови“.
Генералниот секретар, чиј мандат завршува на крајот од оваа година, изјави дека светот се соочува со хаос обележан со конфликти, неказнивост и кршење на меѓународното право, но нагласи дека конфронтацијата со моќните е неопходна за подобар глобален поредок.
„Ако не се соочиме со моќните, никогаш нема да имаме подобар свет“, рече Гутереш.