Ова, на некој начин, укажува на еден балкански слој каде што, преку суеверија и морални топоними, се амнестира секое отстапување од концептот и системот, исто како што се амнестира и секој исклучок. Кога ќе размислиш подлабоко, „не филозофирај“ често функционира како дисциплински механизам, брз начин да се затвори една дебата. Токму тие мисли што поттикнуваат и кои сами по себе го сочинуваат критичкото мислење, се гасат уште од рана возраст со едно „не филозофирај“.
Пишува: Лорик Идризи
Во едно интервју, словенечкиот филозоф Славој Жижек разгледува неколку поговорки или изреки што доаѓаат од Балканот. Тој вели дека, во неговата земја, ако некој успее, луѓето тоа го објаснуваат со изразот: оној што пробува, победува. Додека, ако некој, на ист начин, проба и не успее, велат: не мочај спротивно на насоката на ветерот. Значи, сè се амнестира преку една поговорка.
Ова, на некој начин, покажува еден балкански слој каде што, преку суеверија и морални топоними, се амнестира секое отстапување од концептот и системот, исто како што се амнестира и секој исклучок. Во тој момент, ми дојдоа на ум многу поговорки. Иако некои од нив носат благослов наследен на благороден начин, секако имаме и многу други што нè определуваат социолошки.
„Не биди ни прв, ни последен“ е поговорка што те униформира и те кастрира од секој вид дисиденција или обид да излезеш од рамката. Но, бидејќи интервјуто беше во филозофска вибрација, ми дојде на ум еден познат сленг што се користи низ целиот Балкан, особено во албанскоговорните простори: „не филозофирај“.
Длабоко оксиморонско е како зборот филозофија, со толку убаво значење, љубов кон знаењето , добил толку пејоративно значење. На некој начин, секој обид да се мисли и да се надмине конвенционалното мислење често се удира со едно „не филозофирај“.
Кога ќе размислиш подлабоко, „не филозофирај“ често функционира како дисциплински механизам, брз начин да се затвори една дебата. Токму тие мисли што поттикнуваат и кои сами по себе го сочинуваат критичкото мислење, се гасат уште од рана возраст со едно „не филозофирај“.
На Балканот, оваа реченица се користи секогаш кога мислењето станува опасно. Не за големата власт, ниту за бизнис-елитите или другите статус-квоа, туку за медиокритетот што ги држи сите овие на нозе. Зашто филозофијата и критичкото мислење се тие што ги соголуваат сите овие шеми од смисла, а да имаш мислење, во овој контекст, станува опасно.