Односите меѓу Турција и Израел влегоа во нова фаза на конфронтација откако Анкара побара издавање црвена потерница на Интерпол за израелскиот премиер Бенјамин Нетанјаху, додека двете страни разменија остри обвинувања во време на растечки тензии и околу Сирија.
Турското Министерство за правда побара од Министерството за внатрешни работи да иницира постапка пред Интерпол за Нетанјаху и уште еден Израелец, идентификуван како Афек Москович.
Постапката е поврзана со пресретнувањето на флотила со околу 430 активисти која во мај се движеше кон Појасот Газа.
Турските власти наведуваат дека налозите за апсење биле издадени на 14 јули и дека случајот опфаќа вкупно 35 лица.
Меѓу делата наведени од турските власти се геноцид, злосторства против човештвото, тортура, противправно лишување од слобода, уништување имот и други кривични дела.
Израел ги отфрла обвинувањата за геноцид поврзани со неговите воени операции во Газа.
Барањето на Турција не значи дека Интерпол автоматски ќе издаде црвена потерница. Организацијата ги разгледува барањата на земјите-членки пред да одлучи дали ќе објави известување за лоцирање и привремено апсење на лице за кое се бара екстрадиција.
Нетанјаху: Турција ја шири агресијата кон Сирија
Реакцијата од кабинетот на Нетанјаху беше остра и ја поврза турската иницијатива со сè поголемото ривалство меѓу двете земји во Сирија.
Кабинетот на израелскиот премиер го обвини турскиот претседател Реџеп Таип Ердоган дека се обидува да ја прошири, како што наведе, својата „агресија против Израел во Сирија“.
Израел порача дека нема да ги толерира турските активности што ги смета за закана за својата безбедност и го оцени барањето за апсење на Нетанјаху како обид за заплашување на израелското раководство.
Од Анкара возвратија дека Израел се обидува да ја претстави Турција како нова регионална закана.
Портпаролот на владејачката АК партија, Омер Челик, изјави дека Нетанјаху и неговата влада го напаѓаат Ердоган поради неговиот став кон војната во Газа.
Челик рече дека турскиот претседател ќе продолжи со острата критика на израелските операции и обвинувањата за кршење на меѓународното право.
Од Газа, конфликтот се префрла кон Сирија
Новата дипломатско-правна пресметка доаѓа во момент кога односите меѓу двете регионални сили се влошуваат и поради Сирија.
Израел оваа недела изврши воздушни напади врз воена база за која тврди дека би можела да биде користена од турски сили.
Анкара и Дамаск негираат дека постои план за распоредување турски сили во базата.
Турција има силно политичко и безбедносно влијание врз новите власти во Дамаск, што предизвикува загриженост во Израел дека турското воено присуство може да се прошири подлабоко во Сирија.
За Израел особено чувствително прашање е евентуалното распоредување турски радари, системи за противвоздушна одбрана, беспилотни летала или други воени капацитети кои би можеле да ја ограничат слободата на дејствување на израелското воздухопловство над Сирија.
Така, конфронтацијата што по почетокот на војната во Газа главно се водеше преку политички изјави, дипломатски мерки и трговски ограничувања, сега добива и директна безбедносна димензија во Сирија.
Од обновени односи до отворена конфронтација
Турција и Израел ги обновија целосните дипломатски односи пред нападот на Хамас врз Израел на 7 октомври 2023 година. Ердоган и Нетанјаху дури се сретнаа во Њујорк неколку недели пред нападот.
Односите потоа нагло се влошија.
Ердоган стана еден од најгласните меѓународни критичари на израелската воена операција во Газа, додека Израел ја обвинува Анкара дека им обезбедува политички простор на лидерите на Хамас.
Турција го прекина трговскиот промет со Израел, а дипломатските односи беа сведени на најниско ниво во последните години.
Сега Сирија се појавува како дополнителна точка на судир меѓу двете држави – и потенцијално многу поопасна, бидејќи Турција е членка на НАТО и располага со една од најголемите армии во Алијансата.