Владата на Северна Македонија е стабилна и нејзиното парламентарно мнозинство во моментов не е загрозено, но силната позиција на ВМРО-ДПМНЕ со 59 пратеници го става албанскиот партнер во потешка политичка позиција, оцени политичкиот аналитичар Џелал Незири.
Во интервју за емисијата „ПодГо“ на Телеграфи Македонија, Незири рече дека секоја албанска партија која би била дел од владина коалиција во ваков распоред на силите би се соочила со проблем сличен на оној со кој сега се соочува ВЛЕН.
„Сегашната Влада е стабилна и не е загрозена од бројките. Исто така, ВМРО-ДПМНЕ е силна со 59 пратеници и оваа ситуација е тешка за албанскиот партнер“, рече Незири.
Според него, евентуално влегување на ДУИ во Владата без претходни избори би можело да има сериозни политички последици за партијата.
„Ако ДУИ без избори влезе во Владата, тоа ќе биде нејзин крај и на следните избори има шанси да биде минорна партија“, рече Незири, споредувајќи го таквиот развој со искуството на ДПА во 2008 година.
Поголема координација меѓу албанските партии
Незири смета дека политичката позиција на Албанците би била посилна доколку постои поголема координација меѓу нивните партии, и покрај меѓусебната изборна конкуренција.
„Ако ВЛЕН се договореше со ДУИ барем за еден мандат, ДУИ да му го чува грбот, позицијата на Албанците ќе беше поповолна. Албанските партии повеќе комуницираат со другите отколку меѓу себе“, рече тој.
Според Незири, денешната политичка сцена е појасно поделена отколку во минатото.
„Порано имавме пет-шест партии или повеќе и не се знаеше кој за што се залага. Сега гледам дека има две политички групации“, рече тој.
Партиите и нивниот состав може да се менуваат, оцени Незири, но политичкиот систем сè повеќе се организира околу два главни блока.
Брвеница како тест за албанските партии
Како пример за недостатокот на меѓупартиска координација, Незири ја посочи политичката трка во Општина Брвеница.
„Албанците, како што гледам, немаат интерес да се обединат за да гласаат за албански кандидат во Брвеница“, рече тој.
Тој направи паралела и со Кичево, оценувајќи дека ниту таму немало целосна мобилизација на политичките структури.
Според Незири, во Брвеница постоел кандидат со амбиција да ја освои општината, но тој не ја добил потребната поддршка од политичките партии.
Предупредување за притисок врз буџетот
Незири изрази загриженост и за состојбата со јавните финансии, посочувајќи ги големите инфраструктурни инвестиции како можен извор на буџетски притисок.
„Има многу проблеми во економијата на државата. Не дека има недостаток во собирањето на даноците, туку прашањето е во инфраструктурните проекти и буџетот кој уште на почеток издвојува до 600 милиони евра за инфраструктурни проекти“, рече тој.
Незири предупреди дека, доколку ваквата динамика продолжи без соодветно управување со јавните финансии, може да се зголеми притисокот врз другите буџетски расходи.
„Ако продолжи вака, нема да има пари за исплата на наставниците, судиите, полицајците и администрацијата“, рече тој.
Европската интеграција, според Незири, е тесно поврзана и со економските перспективи на земјата и пристапот до европските средства.
„Мислам дека треба да има компромис со Бугарија, бидејќи ни се потребни средствата од ЕУ“, рече тој.
Северна Македонија сè уште нема напредок кон отворање на преговарачките кластери, а уставните измени поврзани со обврските од преговарачката рамка остануваат едно од главните спорни прашања меѓу власта и опозицијата.
Во 2030 година Македонија ќе биде многу поблиску до ЕУ
И покрај критиките за сегашната политичка и економска состојба, Незири е оптимист за среднорочната перспектива на земјата.
„Иако има многу пречки, до 2030 година мислам дека Северна Македонија ќе биде многу блиску до интеграцијата во ЕУ“, рече тој.
Најдобро сценарио, според него, би било земјата дотогаш да стане полноправна членка на Унијата.
Но, дури и доколку членството не биде остварено до 2030 година, Незири очекува Северна Македонија да биде значително подлабоко интегрирана во европските политики и структури преку процесот на проширување.
За земјата, оцени тој, клучниот предизвик во следните години ќе биде истовремено да ги зачува политичката стабилност, функционалноста на институциите и економијата и да најде решение за блокадите на европскиот пат. За албанските партии, дополнителен предизвик ќе биде како да ја зачуваат политичката тежина во услови на силен македонски коалициски партнер и остра меѓусебна конкуренција.