Забавувањето на инфлацијата не значи дека трошоците за живот се намалиле, особено за семејствата со пониски приходи кои најголем дел од буџетот го трошат на храна, изјави за МРТ2 извршниот директор на „Даути Комерц“, Џемаил Даути.
„За семејствата со ниски приходи, забавувањето на инфлацијата не значи нужно дека животот станал поевтин. Цените можеби растат побавно, но остануваат на високи нивоа, особено кај храната, која зафаќа најголем дел од семејниот буџет“, рече Даути.
Неговата оценка ја нагласува разликата меѓу пониска инфлација и намалување на цените. Пониска стапка на инфлација значи дека цените растат побавно, а не дека се враќаат на претходните нивоа.
Во Северна Македонија, цените на храната во 2025 година пораснале за 5,2 отсто во однос на претходната година, додека вкупната инфлација изнесувала 4,1 отсто.
Тоа значи дека поскапувањето на храната било повисоко од општата стапка на инфлација, создавајќи поголем притисок врз домаќинствата кои најголем дел од приходите го трошат за основни потреби.
Платите растат, но и трошоците остануваат високи
Просечната нето-плата достигнала 48.499 денари, а минималната 26.046 денари.
Сепак, номиналниот раст на платите не значи автоматски и исто толкаво подобрување на животниот стандард, доколку значителен дел од зголемените приходи се троши за поскапа храна, енергија и други основни производи.
Притисокот врз семејните буџети може дополнително да се засили во зимските месеци, кога на редовните трошоци се додаваат греењето, повисоката потрошувачка на енергија и сезонските потреби.
Халили бара мерки за ранливите категории
Економистот Фатон Халили оцени за МТВ2 дека државата треба да разгледа дополнителни мерки за поддршка во зимскиот период, особено за социјално ранливите семејства.
Според него, повисоката потрошувачка на енергија и дополнителните сезонски трошоци можат уште повеќе да ја влошат финансиската положба на домаќинствата со пониски приходи.
Трендафилов: Излезот е во повисоки плати
Претседателот на Сојузот на синдикатите на Македонија, Слободан Трендафилов, рече дека растот на платите е еден од главните начини за справување со повисоките животни трошоци.
„Доаѓа зимскиот период, кога најголем дел од буџетот ќе оди за греење на домовите, купување топла облека и други неопходни трошоци. Тоа е нешто што навистина не можете да си го дозволите со 600 евра. Можеби не можете да си го дозволите ниту со просечна плата“, рече Трендафилов.
Тој побара зголемување на минималната плата, оценувајќи дека тоа директно би влијаело врз околу 260.000 работници.
„Излезот од овој маѓепсан круг е само раст на платите. Зголемувањето на минималната плата ќе им помогне на околу 260.000 работници веднаш да имаат дополнителни приходи во своите семејства“, рече Трендафилов.
Дебатата за животниот стандард сè повеќе се сведува на споредбата меѓу две работи – колку брзо растат цените и колку брзо растат приходите.
За Даути, клучниот проблем останува тоа што основните производи се сè уште скапи, па и при пониска инфлација, семејствата со пониски приходи не чувствуваат дека животот станал подостапен.