Северна Македонија треба да продолжи кон членство во Европската Унија без чувство на пораз и понижување, изјави во неделата премиерот Христијан Мицкоски, испраќајќи порака до Бугарија и европските партнери во време кога Скопје и Софија се обидуваат да го обноват политичкиот дијалог.
„Вистинската европска иднина мора да биде иднина во која ќе влеземе со исправена глава, не со свиткана и понижена кичма“, рече Мицкоски во обраќањето по повод 85-годишнината од почетокот на Народното востание.
Тој рече дека Македонија не бара посебен третман, туку еднаква примена на европските принципи.
„Не бараме Европа да избира помеѓу нас и нив. Бараме европските принципи да важат подеднакво за сите“, рече Мицкоски.
„Идентитетот не е проблем што треба да се реши“
Голем дел од говорот Мицкоски го посвети на односите со Бугарија, јазикот, идентитетот и историските спорови што ги оптоваруваат односите меѓу двете земји.
Тој рече дека Скопје сака соработка со Софија и дека различните погледи кон минатото не треба да создаваат непријателство.
„За минатото можеме да имаме различни толкувања. За иднината, мора да имаме заедничка одговорност“, рече премиерот.
Но тој повтори дека македонскиот идентитет, јазик и историја не можат да бидат предмет на преговори.
„Идентитетот не е проблем што треба да се реши, туку достоинство што треба да се почитува“, рече Мицкоски.
Тој додаде дека македонскиот јазик треба да се третира како дел од европското културно богатство, а не како пречка за членството во Унијата.
Пораката доаѓа по средбата Муцунски–Петрова
Говорот доаѓа неколку дена по средбата во Софија меѓу министерот за надворешни работи Тимчо Муцунски и неговата бугарска колешка Велислава Петрова.
Средбата го обнови директниот политички дијалог, но не донесе приближување на позициите за клучниот услов за продолжување на пристапниот процес – уставните измени со кои Бугарите треба да бидат внесени во Уставот.
Македонската влада бара поголема предвидливост и гаранции дека исполнувањето на сегашните обврски нема да биде проследено со нови билатерални услови.
Софија, пак, останува на позицијата дека договорените обврски треба да бидат исполнети и дека нема основа за повторно преговарање на условите.
Повик за единство дома
Мицкоски ја поврза европската интеграција и со потребата од поголем политички консензус во земјата.
„Нашата татковина е поголема од секоја партија и секоја влада“, рече тој, повикувајќи на единство околу, како што ги нарече, големите стратешки цели.
Тој ги наведе реформите, инвестициите, инфраструктурата, современото образование, здравството и функционалните институции како области во кои државата мора да напредува.
Во поостриот политички дел од говорот, Мицкоски ги нападна своите противници, обвинувајќи ги дека во минатото тргувале со принципите.
„Или принципи, или тие што тргуваат со нив. Или силна татковина, или држава на продажба. Тоа е изборот“, рече тој.
Сиљановска-Давкова: Државата да биде заеднички дом
Одбележувањето на 11 Октомври беше проследено и со пораки од претседателката Гордана Сиљановска-Давкова и претседателот на Собранието Африм Гаши.
Сиљановска-Давкова рече дека денешната генерација има обврска да изгради демократска, правна и просперитетна европска држава.
Таа повика државата да се третира како „заеднички дом“, во кој различностите нема да бидат причина за поделби, туку основа за меѓусебно разбирање.
Според неа, законите треба да важат за сите, институциите да им служат на сите, а политичките и партиските привилегии да бидат заменети со систем заснован на заслуги.
Гаши, пак, рече дека слободата, солидарноста, меѓусебното почитување и заедништвото треба да останат основа за демократскиот развој и европската иднина.
Македонија годинава одбележува 85 години од почетокот на Народното востание од 11 октомври 1941 година, под мотото „Идеали што градат иднина“.