18.8 C
Скопје
18 ноември, 2026
Inbox7.mk
ВЕСТИЕКОНОМИЈА

„Малите пазари нè ограничуваат“: Даути бара посилно економско поврзување на Скопје и Тирана

Од семејна компанија основана пред распадот на Југославија до бизнис со регионално присуство, патот на Џемаил Даути ги следи промените низ кои помина приватниот сектор во Северна Македонија.

Но, претприемачот и почесен претседател на Стопанската комора на Северозападна Македонија смета дека следната фаза бара поинаков пристап: повеќе производство, професионално управување и здружување на компаниите за настап на поголеми пазари.

Во интервју за албанското економско списание „Монитор“, Даути оценува дека сегашниот економски раст е недоволен за значително подобрување на животниот стандард и за побрзо приближување кон Европската Унија.

Растот да се почувствува во семејните буџети

Според Даути, позитивната стапка на раст сама по себе не е доволна мерка за успех.

Клучните прашања се дали економијата создава работни места, ја зголемува куповната моќ и станува попродуктивна.

Тој повикува на поамбициозни развојни политики, поставувајќи го двоцифрениот раст на бруто-домашниот производ како цел кон која регионот треба да се стреми.

Потенцијал гледа во географската положба, природните ресурси, туризмот и приватниот сектор. За негово искористување, според него, се потребни подобра инфраструктура, поддршка за производството и администрација што поефикасно одговара на потребите на компаниите.

Приватизацијата како нееднаква почетна позиција

Даути ја основал „Даути-комерц“ со своите тројца браќа на 29 мај 1990 година. Неговото искуство го поврзува со поширокиот развој на албанското претприемништво по осамостојувањето.

Според неговата оценка, моделот на приватизација на општествениот капитал не обезбедил еднакви можности, а албанските претприемачи во најголем дел започнувале без наследени индустриски капацитети.

Се потпирале на семејни заштеди, трговски вештини и сопствен труд, развивајќи компании првенствено во трговијата, градежништвото и услугите.

Даути наведува дека, според анализите на Комората, учеството на компаниите со албански сопственици во БДП се проценува на повеќе од 40 проценти. Тој се повикува и на коморски податоци од 2018–2019 година, кога биле идентификувани 6.354 компании со албанска сопственост, со број на вработени од пет до 1.500.

Следниот чекор е надвор од семејниот модел

Дел од овие компании, според Даути, веќе го поминале патот од мали семејни бизниси до претпријатија со развиени дистрибутивни мрежи и инвестициски капацитет.

Следниот предизвик е вложување во технологија, иновации и менаџерски структури што овозможуваат раст надвор од традиционалниот семеен модел.

Неискористени можности гледа и во земјоделството и сточарството. Неговиот предлог е тие да се поврзат со модерна преработка, складирање, пакување и организиран пласман.

Производството на овошје и зеленчук, оценува тој, носи поголема вредност кога постојат капацитети производите да се зачуваат, преработат и продадат на посоодветни пазари.

Скопје и Тирана со простор за повеќе заеднички инвестиции

Даути забележува поголем интерес на компаниите од Северна Македонија за вложување во Албанија отколку во обратната насока.

Ги посочува туризмот, градежништвото и трговијата како области во кои веќе има инвестиции, додека кај албанските производи на македонскиот пазар ги издвојува овошјето и зеленчукот.

Решението го гледа во консорциуми, заеднички претпријатија и координиран настап на трети пазари. Со здружување на капиталот, знаењето и продажните мрежи, компаниите би можеле да преземаат поголеми проекти.

Коридорот 8 е можност ако се забрза и преминувањето на границите

Според Даути, Коридорот 8 може да ја зајакне улогата на албанските пристаништа во поврзувањето на македонските компании со меѓународните пазари.

Но, патиштата и пругите треба да бидат придружени со поефикасни гранични процедури, логистички центри и производствени инвестиции.

Тој бара пошироко признавање на документацијата и сертификатите, усогласување на процедурите и отстранување на непотребните трговски пречки.

Заедничкиот регионален пазар, според него, треба да биде подготовка за работење во ЕУ. Ако компаниите тешко функционираат преку соседните граници, ќе им биде уште потешко да се соочат со конкуренцијата на европскиот пазар.

Од владите и коморите очекува резултатите да се мерат преку склучени партнерства, реализирани инвестиции и заеднички проекти. За компаниите што веќе го надраснале домашниот пазар, токму тие врски можат да го одредат следниот чекор во развојот.

Related posts

Кина го вознемири Пацификот: Албанезе бара заеднички одговор

admin

Собранието ќе одлучува за два спорни закона за легализација на дивоградби

admin

Алијанса за Албанците – колку е клучна за влада по изборите?

admin

ВУЧИЌ- СО ЕСКОБАР ИМАВМЕ ОТВОРЕН И ФЕР РАЗГОВОР

ninja

О’Саливен дојде со јасна порака за Србија: време е за воведување санкции кон Русија

admin

„Солунската декларација“ – што донесе по две децении?

admin