Високата претставничка на Европската Унија за надворешна политика и безбедност, Каја Калас, предупреди дека евентуалното враќање на рускиот претседател Владимир Путин на самитите на Групата 20 најголеми економии во светот (Г20) би можело да испрати погрешна порака за одговорноста на Русија за војната во Украина.
Во интервју за телевизијата Блумберг, Калас изјави дека учеството на Русија во меѓународните собири на највисоко ниво не треба да се третира како враќање на вообичаените дипломатски односи додека продолжува руската воена агресија.
„Нормализирањето на враќањето на Русија на овие меѓународни форуми значи нормализирање на воените злосторства што секојдневно се извршуваат во Украина“, изјави Калас.
Таа нагласи дека руската инвазија е спротивна на принципите на Повелбата на Обединетите нации, кои земјите учеснички на Г20 се обврзале да ги почитуваат.
Изјавата доаѓа пред самитот на лидерите на Г20, закажан за 14 и 15 декември во Мајами, Флорида, на кој домаќин ќе биде американскиот претседател Доналд Трамп.
Путин сè уште не потврдил дали ќе присуствува на собирот. Последен пат лично учествуваше на самит на Г20 во 2019 година, три години пред почетокот на руската инвазија врз Украина во февруари 2022 година.
Дипломатски спор: Министрите одбија фотографија со Лавров
Предупредувањето на Калас следува по дипломатскиот инцидент на министерскиот состанок на Г20 во Атланта, каде што претставници на повеќе европски земји одбија да бидат фотографирани заедно со рускиот министер за надворешни работи Сергеј Лавров.
Американскиот државен секретар Марко Рубио, кој беше домаќин на состанокот, ја откажа традиционалната групна фотографија поради противењето на дел од учесниците.
Според дипломатски извори, приближно една третина од претставниците на состанокот, меѓу кои и дипломати од Австралија и Канада, се спротивставиле на заедничко фотографирање со Лавров.
Германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул изјави дека заедничка фотографија не е прифатлива додека односите со Русија остануваат нарушени поради војната во Украина.
„Во никој случај нема да има заедничка фотографија на европските партнери со господинот Лавров, бидејќи односите со Русија не се нормални“, рече Вадефул.
Калас ја поддржа одлуката на европските претставници, посочувајќи дека Лавров се наоѓа под меѓународни санкции.
„Не сакаме да стоиме покрај него на овие форуми“, изјави таа.
Сепак, Калас оцени дека присуството на рускиот министер им овозможува на западните дипломати директно да ги оспорат тврдењата што ги изнесува Москва за војната во Украина.
ЕУ бара дополнителни санкции против Русија
Калас истовремено ги повика западните сојузници да го зголемат економскиот и политичкиот притисок врз Москва преку построги санкции.
Таа ја поздрави американската одлука за одобрување продажба на 500 противракетни пресретнувачи за системите „Патриот“ на Украина, оценувајќи ја како позитивен чекор за зајакнување на украинската противвоздушна одбрана.
„Тоа е многу позитивен развој“, рече Калас, повикувајќи на дополнителна поддршка за Киев.
Украина продолжува да бара поголеми количества противракетно вооружување за заштита на градовите, енергетската инфраструктура и цивилното население од руските напади.
Од почетокот на војната, Европската Унија воведе повеќе пакети санкции против Русија, насочени кон финансискиот сектор, енергетиката, трговијата и поединци поврзани со руските власти.
Калас смета дека овие мерки треба да продолжат и да се заострат додека Москва не покаже подготвеност за прекин на агресијата.
Калас ги отфрли повиците за поблага реторика кон Москва
Шефицата на европската дипломатија се осврна и на медиумските извештаи според кои американскиот Пентагон побарал од одредени членки на НАТО, вклучително и балтичките држави, да ја ублажат јавната критика кон Кремљ.
Калас, која претходно беше премиерка на Естонија, ги отфрли таквите повици.
„Прашањето е дали заканата исчезнува ако не зборувате за неа. Мислам дека не исчезнува“, изјави таа.
Балтичките земји, кои географски се наоѓаат во непосредна близина на Русија, се меѓу најгласните европски застапници за построги санкции против Москва и поголема воена поддршка за Украина.
Нивните влади постојано предупредуваат дека руската воена политика претставува долгорочен безбедносен предизвик за Европа.
Самитот во Мајами пред нов дипломатски предизвик
Потенцијалното присуство на Путин на декемврискиот самит би можело дополнително да ги истакне разликите меѓу Вашингтон и европските сојузници во однос на пристапот кон Русија.
Американската администрација настојува да одржи дипломатски контакти со Москва во рамките на напорите за завршување на војната во Украина, додека повеќе европски влади инсистираат дека обновувањето на односите мора да биде поврзано со конкретни чекори за прекин на руската агресија.
Несогласувањата беа видливи и во Атланта, каде што учесниците на министерскиот состанок не успеаја да изградат заедничка позиција за повеќе меѓународни прашања.
Покрај војната во Украина, на дневниот ред беа и безбедноста на меѓународната трговија, енергетските пазари, ситуацијата на Блискиот Исток и слободата на пловидбата низ стратешките поморски коридори.
Според дипломатски извори, не се очекува заедничко соопштение од министерскиот собир, туку резиме подготвено од американското претседателство.
Самитот во Мајами ќе биде нов тест за можноста најголемите светски економии да одржат дијалог и покрај длабоките разлики околу војната во Украина и односите со Русија.