Безбедносните институции од Западен Балкан мора да ја зајакнат размената на информации и прекуграничната соработка за да одговорат на сè посложените активности на организираните криминални мрежи, изјави генералниот секретар на Советот за регионална соработка (RCC), Амер Капетановиќ, на отворањето на 11. Годишна конференција за регионална безбедносна координација, JUMBO 2026, во Тирана.
Капетановиќ предупреди дека криминалните групи сè почесто дејствуваат истовремено во повеќе држави, користејќи ги новите технологии, дигиталната инфраструктура и разликите меѓу националните безбедносни системи.
Според него, регионалната соработка мора да произведе мерливи резултати, а не да остане само на ниво на конференции и политички заложби.
„До следната конференција JUMBO треба да можеме да посочиме конкретни подобрувања: постапка што функционира подобро, контакт што овозможува навремен одговор или надминат недостаток во подготвеноста. Нашите граѓани треба да можат да ги почувствуваат придобивките од соработката за која разговараме овде“, изјави Капетановиќ.
На дводневната конференција, под мотото „Регионална безбедност: Нови ризици, посилна соработка“, учествуваат повеќе од 150 претставници на безбедносни институции, агенции на Европската Унија, меѓународни организации, академската заедница и граѓанското општество.
Организираниот криминал ги користи новите технологии
Една од централните теми на конференцијата е приспособувањето на организираните криминални мрежи кон дигиталната средина.
Учесниците разговараат за злоупотребата на дронови и други нови технологии, нелегалната трговија со оружје, корупцијата, криумчарењето мигранти и прекуграничните криминални активности.
Капетановиќ оцени дека навремената размена на информации и координираните истраги се неопходни за спречување на ваквите закани.
Тој нагласи дека професионалната соработка меѓу безбедносните служби може да продолжи и во периоди кога политичките односи меѓу државите се сложени.
Според него, токму таквата институционална комуникација придонесува за градење доверба и одржување стабилност во регионот.
Заеднички план на ЕУ и Западен Балкан против тероризмот
На конференцијата беше истакната и потребата од спроведување на Заедничкиот акциски план на Европската Унија и Западен Балкан за борба против тероризмот и спречување на насилниот екстремизам за периодот 2026–2030 година.
Капетановиќ ја нагласи улогата на Центарот за безбедносно управување на RCC во поддршката на регионалната координација и спроведувањето на планот.
Целта е да се подобри соработката меѓу надлежните институции, особено во областа на превенцијата, размената на податоци и координираното реагирање.
Во дискусиите се вклучени и претставници на институциите на ЕУ, кои соработуваат со земјите од Западен Балкан во справувањето со безбедносните ризици.
Сајбер-закани, миграција и климатски ризици
Покрај традиционалните форми на криминал, учесниците во Тирана разговараат и за сајбер и хибридните закани, како и за безбедносните последици од климатските промени.
Вториот ден од конференцијата е предвиден за работа во четири тематски групи, посветени на миграцијата и регионалната координација, организираниот криминал во дигиталната средина, сајбер и хибридните закани и безбедносните ризици поврзани со климатските промени.
Од работните групи се очекува да произлезат практични препораки за подобрување на институционалната подготвеност и соработката.
Конференцијата ќе ги разгледа и прелиминарните наоди од истражувањето SecuriMeter 2026, преку кое RCC ги следи ставовите на граѓаните за безбедносните прашања во регионот.
Официјалното претставување на истражувањето е најавено за следната недела, на Белградската безбедносна конференција.
Над 150 претставници на регионалните и европските институции
Конференцијата JUMBO 2026 ја организира Советот за регионална соработка со поддршка на министерствата за надворешни и внатрешни работи на Италија и Европската Унија, во партнерство со Министерството за внатрешни работи на Албанија.
На отворањето се обратија албанскиот министер за внатрешни работи Ервин Демо, претставници на италијанските институции и Делегацијата на Европската Унија во Албанија.
Меѓу говорниците беа и Селваџо Сари од Министерството за внатрешни работи на Италија, заменик-амбасадорот на Италија во Албанија Пјерлуиџи Симонети и раководителот на Политичкиот оддел на Делегацијата на ЕУ, Андре Рицо.
Посебно излагање за идните приоритети на безбедносното партнерство меѓу ЕУ и Западен Балкан одржа Игор Малкиоди од италијанското Министерство за внатрешни работи, во име на директорот на Единицата за превенција од мафијата, Стефано Гамбакурта.
Почит за загинатите припадници на ЕУФОР во Босна и Херцеговина
На отворањето Капетановиќ им оддаде почит на четворицата италијански припадници на мисијата ЕУФОР Алтеа, кои загинаа во хеликоптерска несреќа во близина на Брчко, во Босна и Херцеговина, на 29 октомври.
Тој изрази сочувство до нивните семејства, колеги и народот на Италија.
JUMBO се одржува единаесетта година по ред и претставува платформа за поврзување на безбедносните институции и меѓународните партнери од Југоисточна Европа.
Годинешната конференција е насочена кон утврдување конкретни механизми за побрза размена на информации, подобра подготвеност и координирано постапување против прекуграничните закани.