Европската Унија постигна договор за буџет од 199,7 милијарди евра за 2027 година, по целоноќните преговори меѓу земјите членки и Европскиот парламент, во момент кога блокот се соочува со растечки безбедносни предизвици и длабоки несогласувања околу својата долгорочна финансиска политика.
Договорот, објавен во средата, треба да ѝ овозможи на Унијата со 27 земји членки да ги спроведува договорените политики и програми, но и да обезбеди финансиски капацитет за справување со тековните кризи.
Во заедничкото соопштение, земјите членки нагласија дека буџетот ја зачувува способноста на ЕУ да одговори на предизвиците поврзани со Украина и Блискиот Исток, како и на непредвидени настани.
Буџетот за следната година е повисок од приближно 190 милијарди евра предвидени за 2026 година.
Договорот сè уште треба формално да биде потврден од земјите членки и Европскиот парламент, но овие чекори се сметаат за формалност.
Безбедноста и Украина меѓу приоритетите
Конечниот договор се темели на предлогот на Европската комисија, која првично предложи буџет од 199,9 милијарди евра.
Земјите членки го намалија предложениот износ за околу 200 милиони евра.
Меѓу главните приоритети што ги утврди Комисијата се зајакнувањето на економската конкурентност, безбедноста, одбраната и продолжувањето на поддршката за Украина.
Зголемувањето на буџетот доаѓа во период кога Европската Унија се обидува да ги усогласи своите економски амбиции со потребата од поголеми инвестиции во безбедноста и одбраната.
Крај на еден финансиски циклус
Буџетот за 2027 година е последниот во рамките на актуелната повеќегодишна финансиска рамка на Европската Унија, која го опфаќа периодот од 2021 до 2027 година.
За овој седумгодишен период беа предвидени вкупно околу 1,1 билион евра, односно 1.100 милијарди евра.
Европскиот буџет главно се финансира преку придонесите на земјите членки, иако неговиот обем е значително помал од вкупните национални јавни расходи.
Германија, најголемиот нето-придонесувач во европскиот буџет, обезбедува речиси една четвртина од средствата на Унијата. Истовремено, германската економија има значителни придобивки од единствениот европски пазар.
Токму прашањето за распределбата на финансискиот товар меѓу земјите членки е едно од клучните прашања во преговорите за следниот долгорочен буџет.
Големата битка за 1.826 милијарди евра
Додека договорот за 2027 година е речиси финализиран, во Брисел веќе се водат сложени преговори за новата повеќегодишна финансиска рамка, која ќе го опфати периодот од 2028 до 2034 година.
На преговарачката маса е предлог во вредност од 1,826 билиони евра, односно 1.826 милијарди евра.
Земјите членки сакаат да постигнат договор до крајот на годинава, но таа цел се смета за исклучително амбициозна поради големите разлики во нивните позиции.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц е меѓу европските лидери кои го сметаат предложениот износ за неприфатлив и бараат намалување на идниот буџет за неколку стотици милијарди евра.
Несогласувањата ја отсликуваат пошироката дилема со која се соочува Европската Унија: како да ги финансира растечките потреби за одбрана, безбедност, економска конкурентност и поддршка за Украина, без притоа значително да го зголеми финансискиот товар врз земјите членки.
Договорот за 2027 година обезбедува финансиска стабилност за последната година од актуелниот буџетски циклус. Но, преговорите за следните седум години ќе покажат колку европските влади се подготвени да инвестираат во заедничките амбиции на Унијата.
Извор: Германската новинска агенција ДПА