Пишува: Ристе Костовски
За развој на која било економија и за креирање економија базирана на знаење, која создава работни места, неопходни се инвестиции. Инвестициите се клучни за растот на бизнисот, неговиот развој и економската трансформација воопшто.
Одличен макроекономски показател во оваа област е бруто-инвестициската стапка.
Доколку ги погледнеме податоците, односно временската серија од 1990 до 2025 година, може да се забележат умерен раст и флуктуации во одредени периоди, секако во согласност со економскиот циклус, но сепак нивото на бруто-инвестиции останува ниско.
Клучното прашање што треба да си го постават креаторите на политиките, коморите и академската заедница е: зошто имаме ниско ниво на инвестиции во приватниот сектор?
Во овој контекст, секако, најважно е окружувањето. Имено, секој стопанственик бара стабилен амбиент за влегување во каков било инвестициски потфат. Особено важна е ефикасноста на администрацијата, со цел да се овозможи побрзо и поефикасно процесирање на проектите.
Во однос на намалувањето на јазот во финансирањето на инвестициските проекти, државата треба да помогне во процесот на инвестициски менаџмент и управувањето со инвестициските проекти, со цел стопанството полесно да дојде до финансиски ресурси од различни инвестициски фондови.
Следното клучно прашање е секторскиот пристап: во кои сектори имаме повеќе, а во кои помалку инвестиции, како и поддршката во насока на изработка на секторски инвестициски планови, програми и проекти. На овој начин нема да имаме неискористени финансиски средства, а од друга страна ќе се диверзифицира стопанската структура и, што е најважно, на среден и долг рок ќе се зајакне извозната конкурентност и ќе се диверзифицира извозот.
Во овој дел важна е и кохерентноста меѓу домашните и странските компании, особено компаниите од технолошко-индустриските развојни зони. Имено, долг период се говори за недоволна интегрираност меѓу овие два сегмента. Токму во овој дел е потребно да се развијат соодветни модели и да се обезбеди техничка, експертска и финансиска поддршка за нивно подобро интегрирање.
За надминување на технолошките јазови потребно е да се обезбеди развојно финансирање. На овој начин мултипликативниот ефект на странските директни инвестиции ќе биде поголем, а со тоа ќе се изгради и подобра база за привлекување нови инвестиции.