Укинувањето на правосилната пресуда за автобуската несреќа кај Ласкарци отвори нов политички судир околу состојбата во правосудството, откако премиерот Христијан Мицкоски обвини дека дел од судиите работат по наредби, СДСМ возврати дека неговите зборови покажуваат влијание на извршната власт врз органите на прогонот, а ВЛЕН побара предметот да добие приоритет за семејствата на 16-те жртви повторно да не чекаат со години.
Главниот обвинител Ненад Савески, пак, ги отфрли тврдењата дека судовите одлучуваат под притисок или влијание на Јавното обвинителство и нагласи дека Врховниот суд не ги оценувал обвиненијата, туку законитоста на одлуките на пониските судови.
Мицкоски: „Ние затвораме, тие пуштаат“
Мицкоски ја нарече одлуката на Врховниот суд „големо разочарување“ и оцени дека во правосудниот систем сè уште дејствуваат „рецидиви и остатоци“ од претходната власт.
„Вие бркате, затворате, тие ги пуштаат на слобода“, рече Мицкоски, коментирајќи ги одлуките поврзани со предметите „Ласкарци“ и „Јакимовски“.
Тој ситуацијата ја спореди со „донкихотовска битка“.
„Џабе затвораме, кога има судии кои ги слушаат наредбите од газдата“, рече премиерот.
Мицкоски во изјавата не понуди докази дека конкретни судии добивале наредби од политички или други центри на моќ.
СДСМ: Како премиер може да „гони и апси“?
СДСМ се фокусираше токму на формулацијата на премиерот дека „ние“ бркаме и затвораме.
„Како еден премиер да брка и да затвора? Како еден премиер да гони?“, праша опозициската партија.
Според СДСМ, изјавата покажува дека извршната власт има влијание врз институциите задолжени за кривичен прогон.
„Мицкоски призна дека тој гони и апси“, соопшти партијата.
СДСМ тврди дека обвинителството, полицијата, судовите и Агенцијата за национална безбедност се под политичка контрола. Партијата во соопштението не понуди докази за овие тврдења.
Савески: Судовите не работат под притисок на Обвинителството
Главниот обвинител Ненад Савески го отфрли впечатокот дека судските одлуки се носат под притисок или влијание на Јавното обвинителство.
„Не можам да го прифатам и апсолутно сметам дека е погрешен впечатокот дека судовите ги носат одлуките под притисок, под влијание или во служба на Јавното обвинителство“, рече Савески.
Според него, судските пресуди се носат врз основа на законите и доказите содржани во предметите.
Савески нагласи и дека одлуката на Врховниот суд не претставува оценување на самото обвинение.
„Врховниот суд не ги оценувал обвиненијата, туку одлуките на судот од втор степен и од прв степен“, рече тој.
ВЛЕН: Седум години семејствата чекаат правда
Во полемиката се вклучи и ВЛЕН, кој побара судската постапка да не се одолжува дополнително и предметот да се разгледува приоритетно.
„Седум години по трагедијата во Ласкарци, семејствата на 16-те жртви сè уште чекаат правда. Укинувањето на пресудата на Апелација и враќањето на предметот на повторно одлучување повторно ја отвораат можноста овој процес да се влече бесконечно“, соопшти ВЛЕН.
Партијата го оцени предметот „Дурмо турс“ како еден од примерите за проблемите во правосудниот систем.
ВЛЕН посебно го отвори прашањето за супервештачењето во предметот, тврдејќи дека тоа поминало 315 дена во Бирото за судски вештачења.
Партијата го поврза одолжувањето со тогашниот директор на Бирото Валдет Џафери, кого го посочува како функционер на ДУИ.
„Значи, предметот не се одолжуваше сам“, наведува ВЛЕН.
Станува збор за политички тврдења на партијата, а од приложените информации не произлегува независна потврда дека Џафери лично предизвикал одолжување на постапката.
ВЛЕН тврди и дека довербата во судството паднала на два проценти. За оваа бројка партијата во пренесеното соопштение не наведува конкретно истражување или период на мерење.
ВЛЕН бара да се објави образложението
ВЛЕН побара што побрзо објавување на образложението на одлуката и приоритетно постапување по предметот.
„Бараме брзо објавување на образложението и приоритетно постапување по предметот, без нови процедурални игри. Семејствата на жртвите не треба повторно да се вратат на почетната точка“, соопшти партијата.
ВЛЕН истовремено побара темелни реформи во правосудството и оцени дека новиот министер за правда веќе го започнал тој процес.
Што всушност одлучи Врховниот суд?
Врховниот суд ги уважи барањата за вонредно преиспитување на правосилната пресуда поднесени од осудените преку нивните бранители, ја укина пресудата на Апелациониот суд Скопје од 17 април 2025 година и го врати предметот на повторно постапување и одлучување.
Тоа не значи дека обвинетите се прогласени за невини. Судската постапка продолжува и треба да заврши со нова одлука.
Несреќата се случи на 13 февруари 2019 година, кога автобус на „Дурмо турс“ што сообраќаше од Скопје кон Гостивар излета од автопатот кај Ласкарци. Загинаа 16 лица, а околу 30 беа повредени.
Седум години подоцна, политичките партии повторно расправаат кој го контролира или кој го „заробил“ судството. За семејствата на жртвите, пак, практичното прашање останува многу поедноставно – кога предметот ќе добие конечна судска разрешница.