Американскиот претседател Доналд Трамп разгледува значајна промена во ангажманот на САД во НАТО, вклучувајќи можност Вашингтон да одбие да брани членка на Алијансата што не ги исполнува условите за трошоци за одбрана, изјавија тројца актуелни и поранешни високи американски претставници и еден конгресен функционер.
Според овие извори, Трамп разговарал со своите советници за идејата американската посветеност кон НАТО да биде условена од тоа дали членките издвојуваат одреден процент од нивниот бруто-домашен производ (БДП) за одбрана. Оваа промена би значела отстапување од основниот принцип на Алијансата – член 5, кој предвидува дека напад врз една членка е напад врз сите.
Трамп, исто така, разгледува можност да ги приоритизира воените вежби со земјите што го исполнуваат финансискиот праг, а администрацијата веќе сигнализираше дека САД може да го намалат своето воено присуство во Европа. Една од опциите е прераспоредување на американските трупи така што ќе бидат концентрирани во или околу државите што ги зголемиле трошоците за одбрана, изјавија претставниците.
На прашањето за можните промени во политиката кон НАТО, претставник на Советот за национална безбедност изјави во писмена изјава: „Претседателот Трамп е посветен на НАТО и на членот 5.“
Сенаторот Крис Кунс, висок демократ во Комитетот за надворешни работи и Поткомитетот за одбрана во Сенатот, рече дека номинираниот амбасадор на САД во НАТО, Метју Витакер, дал „многу охрабрувачки одговори“ за американската посветеност кон Алијансата.
Трамп долго време ја критикуваше НАТО поради тоа што некои членки не го исполнуваат целта од 2% од БДП за одбрана, барајќи тоа ниво да се зголеми на 5%. Според последните податоци на НАТО, минатата година 23 членки ги исполниле обврските од 2%, но само пет – Естонија, Грција, Латвија, Полска и САД – издвоиле над 3%. Полска била лидер со 4,12%.
Оваа потенцијална промена доаѓа во момент кога Трамп ги притиска европските сојузници да преземат поголема одговорност за помошта на Украина и за идната стабилност на земјата во случај на мировен договор со Русија.
„Неколку европски амбасадори ме контактираа, загрижени за гласините дека Трамп ќе објави нешто негативно за НАТО,“ изјави Кунс за NBC News. Додека Трамп не најави ништо во својот обраќање пред Конгресот во вторникот, сенаторот додаде: „Ако не сте загрижени за неговите изјави и постапки во надворешната политика, тогаш не сте внимателни.“
Трамп веќе ја доведуваше во прашање вредноста на членот 5 и се закануваше со повлекување на САД од НАТО за време на својот прв мандат, потег што би значел најголема трансформација на Алијансата од нејзиното основање во 1949 година.