Со воени авиони над главите, црвен килим и мотото „Во потрага по мир,“ претседателот на САД Доналд Трамп во петок го пречека својот руски колега Владимир Путин на самит во Алјаска, кој заврши без јасни резултати.
По речиси три часа разговори, двајцата лидери излегоа пред јавноста со изјави за „напредок,“ но ја напуштија заедничката прес-конференција без да објаснат што точно било постигнато. Едно нешто беше извесно: договор за прекин на огнот немаше, а иницијативата Трамп ја префрли врз украинскиот претседател Володимир Зеленски да „постигне договор.“
Напредок, но без договор
И Трамп и Путин дадоа нејасни извештаи за средбата. „Имавме исклучително продуктивен состанок и се согласивме на многу точки,“ изјави Трамп, додавајќи дека најважното прашање останува нерешено. „Нема договор сè додека нема договор,“ нагласи тој.
Во интервју за Fox News веднаш по самитот, Трамп беше прашан за можни територијални отстапки за Русија и за безбедносни гаранции за Украина. „Мислам дека за тие точки разговаравме и главно се согласивме,“ рече тој, без да даде детали. „Украина мора да се согласи,“ додаде тој, порачувајќи му на Зеленски: „Мора да направи договор.“
Перспектива за втор состанок
Трамп изјави дека и Путин и Зеленски го сакаат на потенцијален втор состанок. „И двајцата сакаат да бидам таму, и јас ќе бидам,“ рече тој. Но на прес-конференцијата не спомена ништо за трилатерална средба, освен дека ќе ги извести „релевантните луѓе,“ меѓу кои и Зеленски.
Путин, пак, предложи можен нов состанок „следниот пат во Москва“ – коментар што навестува исклучување на Киев од преговорите.
Путин се враќа на сцената
Самитот имаше и симболична тежина. Со црвен килим, аплауз од американскиот претседател и заедничко возење во претседателската лимузина, Трамп практично го врати Путин во дипломатската арена по години на западна изолација и по наложената потерница од Меѓународниот кривичен суд.
Иако Путин останува непожелен во многу европски престолнини, неговото присуство во САД – најголемата економија и најмоќна воена сила – претставуваше дипломатска победа за Кремљ, дури и без конкретен напредок.
Промена во форматот на средбата
Иако Белата куќа најавуваше средба еден-на-еден, на крај двајцата лидери беа придружувани од по двајца советници. Од американска страна беа државниот секретар Марко Рубио и специјалниот пратеник Стив Виткоф, а од руската – министерот за надворешни работи Сергеј Лавров и советникот Јуриј Ушаков.
Форматот, кој беше променет во последен момент, се очекува да овозможи поголема јасност околу дискусиите, особено доколку Москва изнесе поинакво толкување од Вашингтон.
Сепак, еден дел од разговорите останува тајна: кусото возење во претседателската лимузина, каде Трамп и Путин беа сами без советници или преведувачи. Содржината на тој разговор засега останува позната само на нив двајца.