Автор: Мохамед ел-Еријан
(Претседател на Queens’ College, Кембриџ, и советник во Allianz и Gramercy)
Една фасцинантна влечка помеѓу спротивставени сили се одвива на пазарот на американски државни обврзници – сигнал за поширок тренд: растечкото влијание на „геоекономијата“.
На почетокот на септември, многу трговци и аналитичари беа уверени дека кривата на приносот на американските државни обврзници ќе се издигне – односно, каматните стапки на подолгорочните обврзници ќе растат побрзо од оние на краткорочните, за да ја одразат поголемата ризичност на подолгото задржување.
Причините беа очигледни: високо ниво на јавен долг и дефицит без изглед за брзо намалување, инфлација што останува над целта на Федералните резерви и најави дека странските инвеститори постепено ќе го намалуваат своето изложување кон американските хартии од вредност.
Но, тој консензус го нарушија изјавите на владини претставници за желбата „да ја свиткаат кривата“ – односно да ги намалат каматите и на подолгите рочности, со цел да ги направат хипотекарните кредити подостапни, клучна политичка цел на администрацијата на Трамп. Тоа може да се постигне преку операции за управување со долговите на Министерството за финансии или преку алатките што ФЕД веќе ги применувал во минатото, како „Операција Твист“ или директни откупи на долгорочни обврзници.
На сето ова се надоврзува загриженоста за политичката независност на централната банка. Именувањето на економистот Стивен Миран во Одборот на ФЕД, додека е на пауза од функцијата претседател на Советот за економски советници на САД, од некои се гледа како воспоставување на „втора де факто столчица“ во институцијата.
Овој судир се случува во момент кога политичките сили сè повеќе ги обликуваат економските политики. Примери се зголемената употреба на трговијата и финансиите како оружје за политички притисоци, ширењето на индустриската политика за обезбедување синџири на снабдување, и воведувањето контроли на извозот на напредни технологии за ограничување на воениот и економскиот развој на ривалите. Овој тренд не е ограничен на САД – станува глобален.
Ова сведочи за драматичен пресврт: економијата повеќе не ја диктира политиката и геополитиката, туку обратно. Некогаш глобалниот поредок почиваше на две „мудрости“ – Вашингтонскиот консензус и глобализацијата – кои ја ставаа ефикасноста на пазарите во центарот, а политиката и безбедноста на периферијата. Денес, нивното влијание е еродирано од запоставувањето на нееднаквостите и ризиците што тие ги создадоа.
Растечкото влијание на геоекономијата создава понепредвидлива средина за креаторите на политики, бизнисите и инвеститорите, со многу поширок спектар можни исходи. Оваа година видовме парадокси – акции и обврзници, кои традиционално се движат спротивно, истовремено да бележат рекордни нивоа. Таквиот феномен може да се објасни само низ геоекономска призма.
Светот станува покомплексен. Правилата на играта во економијата и пазарите се препишуваат во реално време. Лидерите на компании и инвеститорите мораат да ги интегрираат геополитичките и домашните политички фактори во своите стратегии, сфаќајќи дека спектарот на можни сценарија е поширок и понеобичен од кога било. Како што рече еден колега минатата недела: единствената сигурност денес е несигурноста – и дури и таа станува сè поизненадувачка.
Извор: Фајненшл Тајмс