Францускиот премиер во заминување Себастиен Лекорни започна во вторник последен обид да обезбеди поддршка низ партиските линии и да формира влада што би ја извела земјата од најдлабоката политичка блокада во последната деценија.
Претседателот Емануел Макрон му ја довери задачата на Лекорни во почетокот на септември, откако парламентот ја урна неговата претходна влада. Но само неколку недели подоцна, Лекорни поднесе оставка – предизвикувајќи нова владина криза што ја разнишува извршната власт на Макрон.
Во понеделник навечер, претседателот повторно го повика Лекорни и му даде 48 часа да предложи план за „стабилизација на земјата“, соопшти Елисејската палата. Премиерот на платформата X потврди дека го прифатил предизвикот и дека ќе води „финални разговори со сите политички сили“ пред средбата со Макрон до среда навечер.
Макрон, според претседателски извор, е подготвен „да ја преземе одговорноста“ доколку Лекорни не успее — сигнал дека нови парламентарни избори се сè поизвесни.
Две опции на маса: нови избори или предвремени претседателски
Лидерот на крајната десница, Жордан Бардела од партијата Национален собир, изјави дека „двете опции се на маса“ – нови парламентарни избори или предвремени претседателски. Неговата политичка менторка Марин Ле Пен ги нарече новите избори „апсолутно неопходни“, но аналитичарите предупредуваат дека нивниот исход е неизвесен.
„Не е јасно дали новите избори би донеле поинаков резултат од оние во јули,“ изјави Селија Белин, раководителка на париската канцеларија на Советот за надворешни односи на ЕУ (ECFR).
Притисок од десницата и левицата
Конзервативниот лидер Бруно Ретајо не ја исклучи можноста за таканаречена кохабитациска влада – во која претседателот и премиерот доаѓаат од спротивставени табори.
Поранешниот премиер Едуар Филип, кој се смета за потенцијален кандидат за иден претседател, го осуди „загрижувачкиот политички театар“ и изјави дека поддржува идеја за предвремени претседателски избори.
Осми премиер под Макрон?
Доколку претседателот назначи нов премиер, тој би бил осмиот по ред во неговиот мандат и трет оваа година. Левицата бара нов лидер кој би спровел поширока буџетска програма, но политичките поделености во парламентот ја прават секоја владина коалиција нестабилна.
„Дури и да назначи нов премиер, тој може да биде соборен за неколку недели – што би ја направило новата изборна рунда речиси неизбежна,“ проценува фирмата за политички ризици Eurasia Group.
Пад на популарноста и раст на незадоволството
Според две анкети објавени во понеделник, 75% од Французите ја одобруваат оставката на Лекорни, а повеќе од половина сметаат дека Макрон е лично одговорен за последната политичка криза.
Во меѓувреме, поранешниот премиер Габриел Атал, кој сега е генерален секретар на партијата Ренесанс, јавно не се согласи со Макрон во телевизиско интервју – знак дека тензиите растат и во претседателскиот табор.
Патот до стабилност останува неизвесен
Иако Макрон ја разгледува можноста повторно да го именува Лекорни доколку успее да состави широка коалиција, претседателски извори предупредуваат дека тоа не е автоматично.
„Основниот проблем останува ист – со или без Ле Мер (поранешниот министер за финансии), партиите сè уште не се согласуваат околу буџетот, пензиската реформа, имиграцијата и клучните прашања,“ изјави Пол Тејлор, виш истражувач во Европскиот политички центар.