Мир преку сила носи стабилност и безбедност
Пишува: Роберт С. О’Брајен
Минатата година, во Foreign Affairs, изложив рамка за надворешната политика на вториот мандат на администрацијата на Трамп, која ќе ја врати доктрината „мир преку сила“ што преовладуваше во неговиот прв мандат како претседател. Оваа визија за „Америка на прво место“ беше во остар контраст со надворешните политики на администрациите на Обама и Бајден и со пристапите кои ги промовираа водечките демократски стратези за време на претседателската кампања во 2024 година.
Воопшто земено, тие веруваат дека Соединетите Држави се во пад и дека овој процес мора внимателно да се управува преку низа чекори: еднострано разоружување (преку постепени, но значајни намалувања на воените трошоци што ја поткопуваат подготвеноста); извинување за наводните американски грешки (како кога во 2022 година Бен Родс, поранешен заменик советник за национална безбедност во администрацијата на Обама, напиша дека „историчарите ќе дебатираат колку Америка можеби го поттикнала“ агресивното однесување на рускиот претседател Владимир Путин); политика на смирување (вклучувајќи исплати на откуп на Иран прикриени како хуманитарно олеснување на санкции); и делумно прилагодување на желбите на американските противници (како кога во јануари 2022 година претседателот Џо Бајден предложи дека Русија ќе се соочи со помали последици ако направи само „мала инвазија“ на Украина наместо целосна инвазија).
Во 2024 година, откако доживеаја 12 години вакви политики, наспроти четирите години на Трамп со пристап „Америка на прво место“, американските граѓани масовно избраа сила наместо контролирана деградација – и го избраа Трамп. Оттогаш, Трамп ја користи економската, дипломатската и воената моќ на САД за да ја спроведе својата агенда. Тој покажа дека силата раѓа мир и безбедност.
Од кога ја презеде функцијата по вторпат во јануари, американската армија започна генерациска обнова на своите капацитети, потпомогната со дополнителни 150 милијарди долари над редовниот буџет за фискалната 2026 година. Трамп ги убеди американските сојузници и партнери да го зголемат трошењето за одбрана на 5% од БДП и да преземат поголем дел од товарот за безбедноста на слободниот свет. Претседателот го стави крај на хаосот на јужната граница, цврсто ја поддржува Израел без отстапки кон Хамас и ја обнови политиката на „максимален притисок“ врз Иран, вклучувајќи напади врз неговите нуклеарни постројки.
Војната во Украина е на пат кон разрешување, иако побавно од очекуваното, поради тврдоглавоста на Путин. Овие мерки ја вратија американската моќ на одвраќање и може да најават нова ера на стабилност.
Зајакнување на сојузите
Многу критичари тврдат дека Трамп ги ослабил американските сојузи, но фактите покажуваат дека тој ги зајакнал колективните безбедносни договори со создавање чувство на итност кај сојузниците да инвестираат во сопствената одбрана. Наместо да се повлече од НАТО, како што предупредуваа критичарите, Трамп ја предводи најголемата европска повторна вооружување од Втората светска војна.
Во март, на првата средба со генералниот секретар на НАТО, Марк Руте, Трамп го повтори ставот дека сојузниците мора да трошат повеќе за одбрана или САД ќе ја преиспитаат својата посветеност кон алијансата. Одговорот беше брз и значаен: во јуни, НАТО се согласи да го зголеми целното трошење за одбрана на 5% од БДП. Германија, која долго заостануваше, планира двојно зголемување на буџетот за одбрана во следните пет години.
Европската поддршка за Украина нагло се зголеми – европските сојузници сега даваат околу 18,8 милијарди долари квартално, во споредба со 12,2 милијарди во времето на Бајден.
Реставрација на одвраќањето
За следната фискална година, администрацијата на Трамп и Конгресот планираат историски буџет за одбрана од 1 трилион долари. Средствата ќе бидат насочени кон развој на дронови, вештачка интелигенција за сајбер-одбрана, изградба на бродови и одбрана од хиперсонични ракети.
Во Индо-Пацификот, под притисок на Вашингтон, Тајван значително го зголеми буџетот за одбрана и планира да го достигне целото ниво од 5% од БДП до 2030 година. Виетнам постигна договор со САД за набавка на авиони F-16 – историски потег за земја со децениски односи со Русија.
Трамп, преку извршна наредба, ја покрена иницијативата Golden Dome, нов систем за противракетна одбрана со повеќеслоен штит, инспириран од програмата на Роналд Реган.
Патишта кон мирот
Во Блискиот Исток, Трамп ја обнови цврстата поддршка за Израел во борбата против Хамас и ја врати стратегијата на „максимален притисок“ врз Иран. Американските напади врз иранските нуклеарни постројки ги осакатија капацитетите на Техеран без да предизвикаат целосна војна. Режимот во Иран е изолиран, неговите сојузници ослабени, а регионот се движи кон стабилност.
Трамп, исто така, посредуваше во прекини на огнот и мировни договори низ светот: меѓу Индија и Пакистан, Руанда и ДР Конго, Иран и Израел, Камбоџа и Тајланд, како и историски договор меѓу Ерменија и Азербејџан.
Поблиску до дома
Во западната хемисфера, Трамп ја зацврсти границата со Мексико, наметна тарифи за да ги натера соседите да се борат против трговијата со дрога и го засили американското присуство во Карибите. Неговата идеја за купување на Гренланд го поттикна Данска да распореди најголем број воени сили таму од Студената војна наваму, а Панама повторно ја презема контролата врз каналот, намалувајќи го кинеското влијание.
Резултатот: помалку фентанил во САД, помалку трговија со луѓе, помало руско влијание во Арктикот и побезбедна американска татковина.
Нема сомнеж дека Трамп може да ја продолжи оваа насока и да направи светот помирен. Силна Америка, поддржана од сојузници кои го делат товарот на одбраната, ќе надвладее над автократите, тиранините и терористите. Со политика на мир преку сила, Трамп ја води Америка кон нова ера на стабилност и безбедност.
Роберт С. О’Брајен е претседател на „American Global Strategies“, геополитичка консултантска фирма. Тој беше советник за национална безбедност на САД од 2019 до 2021 година. Извор: Foreign Affairs