Украинскиот претседател Володимир Зеленски деновиве ќе учествува на разговори со европски лидери и со поранешниот американски претседател Доналд Трамп, во рамки на засилените напори за постигнување мировен договор, откако нови руски напади го погодија Киев и ранија најмалку пет лица, соопштија украинските власти.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, ќе се приклучи на телефонски разговор со Зеленски и Трамп во сабота, изјави портпарол на Комисијата за Ројтерс, во пресрет на патувањето на украинскиот претседател во Флорида, каде во недела е планирана средба со Трамп.
Зеленски изјави дека разговорите ќе се фокусираат на најчувствителните точки од мировниот процес, вклучително безбедносните гаранции за Украина, обновата на земјата и територијалните прашања поврзани со регионот Донбас и нуклеарната централа Запорожје.
„Средбата е наменета да ги прецизира работите колку што е можно повеќе“, изјави Зеленски во петокот, додавајќи дека предложениот мировен план од 20 точки е „90% подготвен“. „Нашата цел е да стигнеме до 100%. До денес, нашите тимови – украинскиот и американскиот преговарачки тим – постигнаа значителен напредок“, рече тој.
Според извештај на Axios, Зеленски изразил подготвеност да распише референдум за мировниот план доколку Русија се согласи на прекин на огнот од најмалку 60 дена. Тој наводно изјавил дека ќе мора да побара поддршка од јавноста доколку не обезбеди „силна“ позиција по територијалните прашања.
Во меѓувреме, силни експлозии се слушнале во Киев во раните утрински часови во саботата. Градоначалникот Виталиј Кличко соопшти дека најмалку пет лица се повредени, а пожар е регистриран во населбата Холосивски. Украинските медиуми јавија дека градот бил нападнат со хиперсонични ракети „Кинжал“, балистички ракети „Искандер“ и крстосувачки ракети „Калибр“. Прекини на струја се пријавени и во поширокиот регион, вклучително и околу градот Бровари.
Украинското воено воздухопловство прогласи воздушна тревога низ целата земја, наведувајќи дека беспилотни летала и ракети се движат над повеќе региони, меѓу кои и главниот град.
Руските напади доведоа и до активирање на полски борбени авиони, додека двата аеродрома во југоисточна Полска – Жешов и Лублин – беа привремено затворени, соопштија полските власти.
Најновите мировни напори следуваат по интензивна дипломатска активност минатиот викенд во Мајами, каде пратеникот на Трамп, Стив Виткоф, одржа одделни средби со руски и украински претставници, како и со зетот на Трамп, Џаред Кушнер.
Актуелниот план се смета за ажурирана верзија на претходен документ од 28 точки, договорен пред неколку недели меѓу американски и руски претставници, предлог кој често беше оценуван како наклонет кон барањата на Кремљ.
Украина инсистира на безбедносни гаранции по моделот на членот 5 од НАТО за колективна одбрана во секој иден мировен договор со Русија, иако останува нејасно дали Москва би ги прифатила таквите услови.
Во интервју за Politico во петокот, Трамп изјави дека очекува „добра“ средба со Зеленски, но не даде поддршка за неговиот план. „Тој нема ништо додека јас не го одобрам“, изјави Трамп.
Рускиот заменик-министер за надворешни работи Сергеј Рјабков, во настап на руската телевизија, ги критикуваше Зеленски и европските сојузници, тврдејќи дека Киев и дел од ЕУ се обидуваат да го саботираат договорот. Тој рече дека предлогот со учество на Зеленски „радикално се разликува“ од почетните точки усогласени меѓу американски и руски претставници овој месец и дека без решавање на „коренските проблеми на кризата“ нема да биде можно постигнување конечен договор.