Лидерите на Европската унија не успеаја да постигнат значајни одлуки за конфликтите во Иран и Украина на самитот во Брисел, иако војните се одвиваат во непосредна близина на Европа.
По 12-часовни разговори, лидерите се задржаа главно на декларативни ставови, без конкретни мерки за дејствување, и покрај ескалацијата на тензиите на Блискиот Исток и продолжената војна во Украина.
„Во овие тешки моменти, клучно е да се зачува меѓународниот поредок заснован на правила. Алтернативата е хаос“, изјави претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, по состанокот.
И покрај ваквите изјави, ЕУ не најде заеднички пристап. Во однос на Иран, лидерите имаа ограничени можности за влијание и малку волја за директна интервенција. За Украина, пак, не успеаја да ги надминат несогласувањата околу пакет од 90 милијарди евра помош за Киев.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц предупредил дека фокусот на Иран може да го одвлече вниманието од економските предизвици на Европа, кои првично биле во центарот на самитот, според извори запознаени со разговорите.
Францускиот претседател Емануел Макрон изјави дека е започнат „истражувачки процес“ за можна поморска мисија за заштита на Ормутскиот теснец, но конечната декларација не предвидува нови ангажмани, туку само засилување на постојните операции.
Дипломати оценуваат дека ЕУ останува на познатата позиција – повици за „деескалација“ и „воздржаност“, без конкретни чекори, и покрај предупредувањата за нарушување на снабдувањето со енергија.
Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, изјави дека војната има „непосредно влијание“ врз цените и снабдувањето со енергија, најавувајќи мерки за намалување на трошоците, вклучително и даночни олеснувања и инвестиции во системот за тргување со емисии.
Самитот ги истакна и длабоките поделби околу Украина. Унгарскиот премиер Виктор Орбан ја блокираше финансиската помош за Киев поради спор околу транзитот на руска нафта, што предизвика остри реакции од другите лидери.
Шведскиот премиер Улф Кристерсон изјави дека критиките кон Орбан биле „најострите што ги слушнал“, додека Мерц додаде дека незадоволството ќе остави „траен белег“.
И покрај притисокот, Орбан не ја промени позицијата, што значи дека одлуката за помошта ќе биде одложена за следниот самит.
На крајот, лидерите си заминаа без значајни резултати, оставајќи впечаток дека ЕУ има ограничена улога во решавањето на двата конфликти и се сведува на дипломатски изјави наместо конкретни акции.