21.8 C
Скопје
19 ноември, 2026
Inbox7.mk
ВЕСТИЕКОНОМИЈАНАСЛОВНА

Германија предупредува: Нова ескалација со Иран може да ја потресе целата светска економија

Додека конфликтот меѓу Иран, САД и Израел останува нерешен, Германија предупредува дека нова воена ескалација би можела да има последици далеку над границите на Блискиот Исток – од светските енергетски пазари до стабилноста на меѓународниот поредок.

Германскиот министер за надворешни работи Јохан Вадефул во средата го повика раководството во Техеран да покаже подготвеност за преговори и да придонесе за дипломатско решавање на кризата.

Неговото предупредување доаѓа во време кога Иран и понатаму располага со значајно средство за геополитички притисок – својата позиција покрај Ормускиот Теснец, морски премин од исклучителна важност за глобалниот транспорт на нафта.

„Секоја воена ескалација може само да доведе до тоа повторно да бидат потресени не само регионот, туку и целата светска економија и меѓународниот поредок“, изјави Вадефул на прес-конференција во Баку.

Германскиот министер ја даде изјавата по средбата со својот азербејџански колега Џејхун Бајрамов, во рамките на посетата на Азербејџан и Ерменија.

Ормускиот Теснец – најсилниот адут на Техеран

Една од главните причини за меѓународната загриженост е стратешката важност на Ормускиот Теснец.

Овој тесен морски премин ги поврзува Персискиот Залив и Оманскиот Залив и претставува една од најзначајните транспортни рути за нафта во светот.

Низ него се движат танкери што пренесуваат енергенси од земјите на Персискиот Залив кон меѓународните пазари.

Поради својата географска положба, Иран располага со значајна можност да влијае врз безбедноста на пловидбата во теснецот.

Секое сериозно нарушување на поморскиот сообраќај би можело да предизвика нов раст на цените на нафтата, да ги зголеми транспортните трошоци и да создаде дополнителен инфлациски притисок врз економиите што зависат од увоз на енергенси.

За Европа, која веќе се соочува со предизвици во енергетското снабдување и индустриската конкурентност, таквото сценарио би претставувало дополнителен економски ризик.

Токму затоа германската дипломатија инсистира конфликтот да се решава преку преговори, а не преку нови воени операции.

Берлин бара јасна преговарачка позиција од Иран

Вадефул упати директен повик до иранското раководство да изгради усогласена позиција со која би можело да учествува во дипломатскиот процес.

„Апелирам до раководството во Иран да сфати дека сега мора да настапи со усогласена позиција во преговорите“, изјави германскиот министер.

Според него, Техеран има значителна одговорност да спречи натамошна ескалација, не само на својата територија, туку и во поширокиот регион.

Вадефул посебно ги спомена Каспискиот регион и Персискиот Залив како области во кои дополнителната нестабилност би можела да има пошироки последици.

Германскиот министер не претстави конкретен нов мировен предлог, но неговата порака беше насочена кон создавање услови за обновување на дипломатските разговори.

Конфликтот останува нерешен по нападите на САД и Израел

Воената конфронтација дополнително се продлабочи кон крајот на февруари, кога Соединетите Американски Држави и Израел извршија напади врз Иран со цел да ги ослабат неговите воени и нуклеарни капацитети.

И покрај тие операции, конфликтот остана нерешен.

Прашањето за иранската нуклеарна програма и понатаму е во центарот на меѓународните тензии, додека опасноста од нови воени судири создава неизвесност за регионалната безбедност.

Покрај директната воена димензија, кризата влијае и врз економските очекувања, особено на пазарите на енергенси.

Германија смета дека продолжувањето на конфронтацијата може да ја зголеми нестабилноста во регионот и да ги отежне напорите за дипломатско решение.

Азербејџан и Ерменија како пример за дипломатијата

За време на посетата на Баку, Вадефул го посочи договорот меѓу Азербејџан и Ерменија од минатата година како пример за можноста долготрајните конфликти да се решаваат преку преговори.

Договорот, постигнат со посредство на американскиот претседател Доналд Трамп, содржи 17 точки и предвидува заемно признавање на постојните граници на двете држави.

Тој следуваше по повеќедеценискиот конфликт околу Нагорно-Карабах, кој остави длабоки политички и безбедносни последици во Јужен Кавказ.

„Ова е историска можност, не само за регионот туку и за Европа, да покаже дека конфликтите можат да завршат, дека може да се најде рамнотежа и дека на крајот се почитува меѓународното право“, изјави Вадефул.

Со оваа порака, германскиот министер се обиде да го поврзе дипломатскиот напредок во Јужен Кавказ со потребата од политичко решение на иранската криза.

Иако двата конфликта имаат различни причини и регионални последици, Берлин го нагласува значењето на преговорите како инструмент за намалување на безбедносните ризици.

Нов дипломатски формат со осум држави

Германија истовремено подготвува нова дипломатска иницијатива насочена кон стабилноста во Западна Азија.

Вадефул најави дека на 18 декември ќе се одржи состанок во рамките на новиот формат Е4–Р4.

Во него ќе учествуваат четири европски земји – Германија, Франција, Италија и Велика Британија – заедно со четири регионални партнери: Турција, Египет, Саудиска Арабија и Пакистан.

Форматот има цел да ја зајакне дипломатската координација меѓу европските држави и значајните регионални актери.

Вклучувањето на овие земји покажува дека Берлин настојува безбедносните предизвици во Западна Азија да се разгледуваат во поширока меѓународна рамка.

Во соопштените информации не се наведени конкретни одлуки што би требало да произлезат од декемвриската средба.

Европа стравува од нов енергетски потрес

Предупредувањето на Вадефул има и јасна економска димензија.

Европските економии се чувствителни на нагли промени на светските цени на нафтата и гасот, а секоја нова криза во Персискиот Залив би можела да ги зголеми трошоците за транспорт, индустриско производство и потрошувачка.

Во такви услови, иранскиот конфликт не е само прашање на регионалната безбедност.

Тој претставува и потенцијален извор на нестабилност за меѓународната трговија и економскиот раст.

Германската дипломатија затоа се обидува да ја нагласи цената на евентуалната ескалација и потребата од преговарачко решение.

Дали Техеран ќе покаже подготвеност за нов дипломатски процес останува отворено прашање.

Но, пораката на Берлин е дека продолжувањето на воената конфронтација би можело да има последици што нема да останат ограничени на Иран и неговите непосредни соседи.

Од безбедноста на Ормускиот Теснец до стабилноста на светските енергетски пазари, исходот од кризата има значење и за земјите што географски се далеку од Блискиот Исток.

Извор: Германската новинска агенција ДПА

Related posts

Фон дер Лајен подготвена за соработка со десничарите

admin

Наталитетот паѓа, разводите во “тренд”

admin

Опасна игра во Сирија: Израел и Турција на раб на судир?

admin

Уапсен во Белград возачот осомничен за смртта на жена во Скопје

admin

Софија до Скопје и Брисел: Без исполнети обврски – нема ЕУ

admin

Политичката мапа за локалните избори се кристализира: ВМРО-ДПМНЕ и СДСМ веќе објавија 70 кандидати, соработка на власта во повеќе општини

admin