21.8 C
Скопје
19 ноември, 2026
Inbox7.mk
ВЕСТИСВЕТ

Мерц попушти по осумчасовни преговори: Германците ќе плаќаат помал данок за струја, но колку ќе заштедат?

По повеќе од осум часа преговори зад затворени врати во канцеларскиот кабинет во Берлин, германскиот канцелар Фридрих Мерц успеа да постигне договор што неговата влада со месеци се обидуваше да го реализира – намалување на данокот на електрична енергија за домаќинствата и поголем број компании.

Договорот, постигнат во средата меѓу конзервативниот блок ЦДУ/ЦСУ и Социјалдемократската партија (СПД), предвидува данокот да се намали на минималното ниво дозволено во Европската Унија во текот на 2027 година.

Но, зад политичкиот успех стои сериозен финансиски предизвик. Мерката ќе ја чини германската држава околу 5,4 милијарди евра годишно, а владината коалиција сè уште нема обезбедено траен извор на финансирање.

За милиони германски домаќинства, кои плаќаат едни од највисоките цени на електрична енергија во Европската Унија, договорот носи олеснување. Сепак, реалните заштеди на месечните сметки ќе бидат релативно скромни.

Ветување што се претвори во тест за Мерц

Намалувањето на данокот на електрична енергија беше едно од клучните ветувања во коалицискиот договор од 2025 година.

Конзервативците на Мерц и социјалдемократите тогаш се обврзаа дека ќе го намалат данокот за сите потрошувачи како непосредна мерка за олеснување на трошоците за живот.

Но, ограничените буџетски средства ја принудија владата првично да ја примени мерката само за индустријата, земјоделството и шумарството.

Домаќинствата и голем дел од малите претпријатија останаа надвор од првичниот пакет.

Политичкиот притисок врз Мерц дополнително се зголеми по изборните неуспеси на неговите демохристијани на покраинските избори во септември.

Канцеларот повторно вети дека ќе го прошири даночното олеснување, претворајќи го прашањето во тест за кредибилитетот на неговата влада.

Минатата недела, преговорите за буџетот завршија без договор за финансирањето на мерката, што предизвика незадоволство меѓу конзервативните пратеници и ја зголеми опасноста од нова криза во коалицијата.

По ноќните преговори, Мерц го претстави договорот како исполнување на даденото ветување.

„Ветивме дека ќе го намалиме данокот на електрична енергија и го одржавме зборот“, изјави канцеларот.

Тој нагласи дека придобивките особено ќе ги почувствуваат семејствата и малите компании.

Данокот се намалува од 2,05 на 0,1 цент за киловат-час

Според договорот, стандардниот данок на електрична енергија во Германија ќе се намали од сегашните 2,05 евроценти на 0,1 евроцент за киловат-час, што претставува минимално ниво дозволено според правилата на Европската Унија за домаќинствата.

Тоа е намалување од приближно 95 проценти на самиот данок.

Но, тоа не значи дека вкупната цена на електричната енергија ќе се намали за истиот процент.

Данокот е само една од компонентите што ја формираат конечната сметка, заедно со набавната цена на електричната енергија, мрежарината и другите давачки.

Според пресметките на германскиот портал за споредување цени „Веривокс“, доколку снабдувачите целосно го пренесат даночното намалување на потрошувачите, домаќинство со годишна потрошувачка од 4.000 киловат-часови би заштедило околу 7,75 евра месечно.

За домаќинство што троши 1.500 киловат-часови годишно, заштедата би изнесувала приближно три евра месечно.

На годишно ниво, тоа значи околу 93 евра за првото и околу 36 евра за второто домаќинство.

Иако мерката ќе ги намали трошоците, нејзиниот ефект врз семејните буџети ќе зависи од потрошувачката и од тоа дали снабдувачите ќе го пренесат целосното намалување на крајните корисници.

Од каде ќе дојдат 5,4 милијарди евра?

Најголемиот предизвик за германската влада останува финансирањето.

Коалицијата планира во 2027 година да ги искористи очекуваните вишоци на посебната сметка преку која се финансира поддршката за производство на електрична енергија од обновливи извори.

Порастот на големопродажните цени на електричната енергија ги зголеми приходите од продажбата на обновлива енергија, со што се намали потребата од дополнителни средства од федералниот буџет.

Оваа година на сметката бил забележан вишок од околу четири милијарди евра.

Но, износот што ќе биде достапен во наредните години ќе зависи и од движењето на цените на електричната енергија.

Тие нагло пораснаа за време на конфликтот со Иран, а нивно евентуално намалување би можело да ги намали и расположливите средства за финансирање на даночното олеснување.

Така, владата се соочува со финансиски парадокс: пониските цени на електричната енергија би биле добра вест за потрошувачите, но истовремено би можеле да го намалат вишокот од кој треба да се финансира даночното намалување.

Трајното намалување зависи од буџетот за 2028 година

Иако коалициските партнери се согласиле дека данокот треба трајно да остане на минималното ниво, таквата одлука засега не е финансиски обезбедена.

За 2028 година ќе биде потребен нов, долгорочен механизам за покривање на трошоците.

Доколку вишокот од сметката за обновлива енергија не биде доволен, владата ќе мора да разгледа други мерки.

Меѓу можните решенија се укинување одредени субвенции или зголемување други даноци, вклучително и данокот на приходите од инвестиции.

Тоа отвора нова политичка дилема за коалицијата: како да се намали даночниот товар врз потрошувачите без истовремено да се создадат дополнителни буџетски дупки или да се зголемат други давачки.

Договорот допрва треба да биде вграден во федералниот буџет за 2027 година.

Буџетот веќе ја помина парламентарната комисија за буџет, а конечната одлука во Бундестагот е предвидена за 27 ноември.

Од јануари и ограничување на цените на бензинот и дизелот

Покрај електричната енергија, германската влада постигна договор и за привремено ограничување на цените на горивата.

Според планот, од 1 јануари 2027 година треба да започне тримесечна мерка за ограничување на цените на бензинот и дизелот.

Таа ќе следува по истекувањето на привременото намалување на данокот на горивата, кое е во сила од почетокот на октомври.

Претходната мерка беше воведена за да ги заштити возачите од поскапувањата поврзани со конфликтот со Иран.

Владата планира на 2 декември да усвои предлог-закон и придружна регулатива за новиот механизам.

Но, сè уште не е утврдено под кои услови ќе се активира ограничувањето на цените.

Социјалдемократите претходно го отфрлија предлогот на министерката за економија Катерина Рајхе, оценувајќи дека не би бил ефикасен.

Тоа значи дека, иако постои политички договор за воведување ограничување, неговото практично функционирање допрва треба да биде дефинирано.

Политичка победа со ограничен финансиски простор

За Мерц, договорот претставува важен политички успех по неколкунеделни несогласувања во владејачката коалиција.

Со него канцеларот може да покаже дека владата е способна да исполни дел од своите изборни и коалициски ветувања, особено оние што директно ги засегаат семејните буџети.

Но, економската реалност останува сложена.

Германија се соочува со ограничен буџетски простор, високи енергетски трошоци и потреба од значителни инвестиции во инфраструктурата, индустријата и одбраната.

Во такви услови, дури и релативно ограничено даночно олеснување бара милијарди евра годишно.

Договорот за 2027 година ја решава непосредната политичка криза, но не и долгорочната финансиска дилема.

За германските домаќинства, резултатот ќе биде нешто пониска сметка за струја. За владата на Мерц, вистинскиот тест ќе дојде со подготовката на буџетот за 2028 година, кога ќе треба да покаже како привременото олеснување може да стане трајна политика.

Извор: Германската новинска агенција ДПА

Related posts

ЕУ наоѓа заобиколен пат за старт на пристапните разговори со Украина и покрај ветото на Унгарија

admin

СДСМ бара одговорност од Мицкоски по изјавата на Тошковски за пожарите

admin

Брисел гледа нова шанса за проширување, Мицкоски бара праведен и предвидлив пат до ЕУ

admin

Поевтина храна и полесно патување за младите: Британија бара нов договор со ЕУ

admin

Две третини од државниот врв во посета на САД

admin

Документите за Груевски „заглавени“: СДСМ обвинува за одолговлекување на екстрадицијата

admin