Поевтини производи за потрошувачите и помалку трошоци за извозниците се главните придобивки што британскиот премиер Енди Барнам ги очекува од новиот договор со Европската Унија, за кој се преговара пред самитот на 20 ноември.
По средбите со европските лидери во Ирска во четвртокот, Барнам изјави дека е можен договор од кој ќе имаат корист и Британија и ЕУ. Но предупреди дека преговорите би можеле да траат до последен момент, објави Би-би-си.
Во средиштето се договори за храна, енергетика и мобилност на младите — области во кои Лондон бара поблиска соработка со Брисел, без враќање во единствениот пазар или царинската унија пред следните парламентарни избори.
Помалку проверки за извозот на храна
Британија и ЕУ веќе усогласиле нацрт-договор за отстранување на проверките воведени по Брегзит за извозот на храна и земјоделски производи.
До земјите членки на ЕУ биле доставени и нацрт-текстови за тргување со емисии и за програма што би им овозможила на младите полесно да патуваат и работат.
За компаниите, намалувањето на граничните процедури би значело олеснување на трговијата. Барнам тврди дека договорот може да донесе пониски потрошувачки цени и поголем економски раст.
Според процената на британската влада, договорените промени со текот на времето би носеле годишна економска корист од 5,1 милијарда фунти.
Мобилноста на младите е дел од преговорите
Меѓу отворените прашања е и можноста за пониски универзитетски школарини за европските студенти.
Запрашан дали тоа ќе биде дел од договорот, Барнам рече дека европската страна доставува барања, а Британија ги поставува своите.
Тој оцени дека поблиската практична соработка би можела повеќе да личи на Брегзит каков што дел од граѓаните очекувале кога гласале на референдумот во 2016 година.
Поблиски односи, со задржани изборни ветувања
Иако смета дека Брегзит донел повеќе штета отколку корист, Барнам останува на обврските од лабуристичката изборна програма од 2024 година: без враќање во единствениот пазар, царинската унија и слободата на движење.
Програмата предвидуваше и обновување на односите со ЕУ и подобро функционирање на постбрегзитскиот аранжман.
Претходниот премиер Кир Стармер во мај 2025 година постигна договор што ги опфати рибарството, трговијата и други области. На претстојниот самит, владата сака да договори дополнителни промени.
Барнам, истовремено, најавува разгледување на предностите и недостатоците на различните опции за долгорочните односи со Унијата.
Конзервативците предупредуваат на нови обврски кон Брисел
Конзервативната опозиција се противи на приближувањето кон европските правила.
Партиската лидерка Кеми Баденок претходно оцени дека таквото усогласување би ја вратило Британија назад. Поранешната министерка Прити Пател го обвини Барнам дека со својата политика кон ЕУ ги изложува економијата и даночните обврзници на дополнителни трошоци.
Реформ УК, исто така, се противи на усогласување што, според партијата, би ја ограничило самостојната британска трговска политика.
Либералдемократите и Зелените бараат подлабоко поврзување
Од другата страна, либералдемократите го сметаат нацрт-договорот за недоволен. Тие бараат враќање во единствениот пазар и воспоставување царинска унија со ЕУ.
Зелената партија се залага за повторно приклучување кон царинската унија, додека нејзиниот лидер Зак Полански го посочува полноправното членство во ЕУ како најдобра опција за Британија.
Меѓу овие спротивставени позиции, Барнам настојува да обезбеди договор со видливи економски придобивки. Самитот на 20 ноември ќе покаже колкав дел од најавените олеснувања Лондон и Брисел ќе успеат да претворат во конечна согласност.
Извор: Би-би-си.