Светскиот енергетски систем се соочува со криза која е полоша од нафтените шокови во 1970-тите и последиците од руската инвазија врз Украина, изјави шефот на Меѓународната агенција за енергија (ИЕА), додека тензиите во Западна Азија и блокадата на Ормускиот теснец продолжуваат да ги потресуваат глобалните пазари.
Извршниот директор на ИЕА, Фатих Бирол, изјави дека светот моментално губи околу 11 милиони барели нафта дневно поради нарушувањата поврзани со конфликтот, што претставува ниво на недостиг поголемо од комбинираниот ефект од нафтените шокови во 1973 и 1979 година, пренесуваат меѓународни медиуми.
Ескалацијата следува по зголемената нестабилност во Заливот, откако Иран го ограничи поморскиот сообраќај низ Ормускиот теснец – клучна рута низ која поминува околу една петтина од светските залихи на нафта.
Цените на нафтата нагло пораснаа од почетокот на кризата, при што „Брент“ се искачи од околу 73 долари за барел на просечно околу 100 долари, а во одредени периоди достигна и близу 120 долари поради напади врз енергетска инфраструктура.
ИЕА и нејзините членки реагираа со координирано пуштање на нафта од стратешките резерви, со цел стабилизирање на глобалниот пазар.
САД исто така ослободи значајни количини од своите стратешки резерви во рамки на заедничкиот план за итна интервенција.
Во меѓувреме, геополитичките тензии дополнително се зголемуваат. Вашингтон постави ултиматум до Техеран за повторно отворање на теснецот, додека иранските власти предупредија на можни одмазднички мерки и повремено дозволуваат ограничен премин на бродови.
Аналитичарите оценуваат дека кризата ја открива ранливоста на глобалните енергетски синџири на снабдување, при што големи производители и потрошувачи се принудени да користат алтернативни рути или итни резерви.
Дел од владите исто така ги ублажија санкциските ограничувања за транспорт на нафта во обид да го зголемат снабдувањето, но експертите предупредуваат дека овие мерки нема целосно да го компензираат нарушувањето предизвикано од ограничениот пристап низ Хормуз.
Со ескалација на политичките тензии и нестабилни пазари, аналитичарите велат дека изгледите за цените на енергенсите ќе зависат од тоа дали поморскиот сообраќај низ теснецот ќе биде целосно нормализиран во наредните денови.