Украина побара помош од Европската унија за враќање на пари и вредности кои минатата недела беа запленети од Унгарија, додека унгарскиот премиер Виктор Орбан нареди владата да ги задржи парите и златото запленети од украинска банка до 60 дена за време на истрагата.
Украинските власти изјавија за Ројтерс дека разгледуваат правни мерки против запленувањето на средствата за време на транзитот низ територијата на Унгарија.
Националната банка на Украина (НБУ) соопшти дека „иницира независен меѓународен ревизорски преглед на процесите и договорните односи на сите учесници во транзитот на странска валута“.
„Гувернерот на НБУ, Андриј Пишни, испрати официјални писма до европските партнери за да се осигура дека овој инцидент нема да остане без одговор“, се наведува во соопштението на банката.
Барањата се упатени до Европската централна банка, Австриската централна банка, Генералниот директорат за финансиска стабилност, финансиски услуги и капитални пазари на Европската комисија (DG FISMA), канцеларијата на шефот на европската надворешна политика Каја Калас и други.
„Сме убедени дека владеењето на правото мора да остане основна вредност во ЕУ. Произволните акции на унгарската страна ја подриваат европската поддршка за Украина и претставуваат закана за институционалниот капацитет и угледот на целата Европска унија“, изјави Пишни.
Унгарија ќе ги задржи украинските средства до 60 дена
Премиерот Орбан нареди владата да ги задржи парите и златото запленети од украинската државна банка Ощадбанк до 60 дена.
Минатата недела унгарските власти запленија два возила на Ощадбанк, кои превезувале 40 милиони долари, 35 милиони евра и 9 килограми злато од Австрија кон Украина преку Унгарија. Запленувањето е поврзано со сомнежи за перење пари.
Министерот за транспорт Јанош Лазар изјави дека владата има докази за финансирање на опозициската партија Тиса од страна на Украина, која во анкетите води пред Орбановиот Фидес пред априлските избори.
Ощадбанк ги негираше врските со унгарската опозиција и соопшти дека возилата вршеле редовен транспорт од австриската банка Рајфайзен кон Киев. НБУ потврди дека транзитот е рутински.
„Превозот на готовина по копно е норма од почетокот на целосната инвазија на Русија врз Украина“, соопшти НБУ, додавајќи дека пред 2022 година тоа се правело по воздух.
Притисок врз вработените?
Украинското министерство за надворешни работи соопшти дека седум вработени на Ошадбанк биле изложени на „физички и психолошки притисок“ за време на задржувањето од 28 часа во Унгарија, што Киев го оцени како „земање заложници“.
Вработените биле официјално сведоци, но транспортирани со поврзани очи и лисици, со бронзирано возило и специјална антитерористичка единица вооружена со автоматски пушки. Личните предмети, вклучувајќи мобилни телефони, им биле конфискувани, а здравствените потреби на еден од притворените со дијабетис биле задоволени само откако изгубил свест.
Украина тврди дека на вработените им биле одземени правата на адвокатска застапеност и на состанок со конзул, а испитувањето се спроведувало на руски наместо на украински јазик.
Ескалација на односите
Запленувањето на средствата и третманот на вработените предизвика дипломатска тензија и е сметано за „државен тероризам“ од страна на Киев. Партијата Фидес во парламентот поднесе закон за легализација на заплената додека трае истрагата, што украинскиот министер за надворешни работи Андриј Сибичa го оцени како признавање дека акциите на Унгарија немаат правна основа.