Претседателот на САД, Доналд Трамп, изјави дека сака да има влијание врз изборот на новиот врховен лидер на Иран, откако во нападите беа убиени врховниот лидер Ајатолах Али Хаменеј и десетици други високи верски и воени функционери.
„Ќе бираме голем и прифатлив лидер, но само по безусловната капитулација на Иран“, рече Трамп во интервјуа за Axios и Ројтерс.
Трамп го спореди својот пристап со американската интервенција во Венецуела на 3 јануари, кога воени сили без жртви извлекоа лидер на земјата, Николас Мадуро, а функцијата потоа ја презеде Делси Родригез, која сега соработува со администрацијата во Вашингтон.
Иранската теократија, со сложена мрежа на политички, верски и безбедносни институции, не е система која лесно прифаќа надворешен притисок. Историјата покажува дека странски интервенции за поставување на лидер во земјата – како државниот удар поддржан од ЦИА и MI6 во 1953 година – оставиле длабоки траги во колективната меморија.
Трамп исто така јасно изјави дека не го прифаќа синот на Хаменеј, Мојтеба Кхаменеј, за можен наследник. Одговорот од Техеран беше предвидлив: конзервативната новинска агенција Mehr News објави дека „големиот ирански народ никогаш нема да дозволи мешање во своите внатрешни работи и правото сам да го одредува својот пат“.
Според извори, Иранската Асамблеја на експерти, тело од 88 високи верски лица задолжено за избор на врховен лидер, можеби ќе избере совет наместо една личност во овие ризични времиња. Меѓу потенцијалните кандидати се и Хасан Кhomeini, внук на основачот на Исламската Република, и Алиреза Арафи, член на привремениот Совет за лидерство.
Експертите предупредуваат дека секоја објава на нов лидер ќе биде ризична, бидејќи Израел и САД јасно соопштиле дека кој било кој ќе се појави ќе стане „непобитна цел“.
Во моментот, Трамп е единствениот кој јавно зборува за тоа кој треба да биде лидерот, истакнувајќи дека „голем дел од луѓето кои ги имавме на ум се мртви“.