Цените на бензинот во Соединетите Американски Држави пораснаа за повеќе од 20% откако САД и Израел започнаа координирани напади врз Иран, а аналитичарите предупредуваат дека потрошувачите не треба да очекуваат брзо враќање на цените на нивото пред конфликтот.
Просечната цена на бензинот на национално ниво достигна 3,67 долари за галон во саботата, што е највисоко ниво од пролетта 2024 година, според податоците на Американската администрација за енергетски информации.
Сенаторот Џон Хоевен изјави за телевизијата „Фокс њуз“ дека цените на горивата би можеле да почнат да паѓаат во наредните недели. Но Патрик Де Хаан, раководител на анализата за нафтени пазари во платформата GasBuddy, ја оспори таа проценка.
„Цените веројатно нема целосно да се вратат на нивото пред војната до подоцна во текот на годината, бидејќи сезонските фактори ќе го спречат брзото намалување“, напиша Де Хаан на социјалните мрежи.
Според него, цените најверојатно прво ќе продолжат да растат и би можеле да достигнат најмалку 3,80 долари за галон во просек во блиска иднина.
Американскиот претседател Доналд Трамп го минимизираше значењето на растот на цените на горивата, изјавувајќи дека „ако пораснат, нека пораснат“, додавајќи дека ваквото зголемување е „многу мала цена“ за безбедноста.
Трамп за време на претседателската кампања во 2024 година повеќепати изјавуваше дека цената на бензинот може да падне под 2 долари за галон доколку тој стане претседател. На 6 март тој рече дека цените ќе паднат „многу брзо“ кога конфликтот ќе заврши, но аналитичарите велат дека сезонските фактори ќе го отежнат тоа.
Во летниот период рафинериите во САД мора да произведуваат специјален летен тип бензин, согласно регулативите на Американската агенција за заштита на животната средина. Овој тип гориво е поскап за производство бидејќи е дизајниран да испарува помалку при високи температури и да го намали загадувањето.
Покрај тоа, побарувачката за гориво традиционално расте во пролет и лето кога повеќе луѓе патуваат. Американската администрација за енергетски информации соопшти дека побарувачката за бензин се зголемила минатата недела од 8,9 милиони барели дневно на 9,24 милиони.
Цените на бензинот се највисоки во сојузната држава Калифорнија, каде просечната цена се зголеми од околу 4,57 долари за галон пред еден месец на 5,48 долари. Хаваи, Вашингтон и Невада исто така имаат просечни цени над 4,50 долари за галон, додека во сите 50 сојузни држави цените се над 3,12 долари.
Зголемувањето на цените на горивата е поврзано со растот на цените на нафтата поради конфликтот со Иран, кој ја загрозува безбедноста на еден од најважните енергетски премини во светот – Ормутскиот теснец.
Низ овој тесен морски премин меѓу Иран и Оман вообичаено минуваат околу 20% од светските испораки на нафта, што го прави клучен за глобалните енергетски пазари. Со почетокот на конфликтот, сообраќајот на танкери значително се намали, што предизвика загриженост дека испораките на милиони барели сурова нафта може да бидат одложени.
Иранскиот министер за надворешни работи Абас Арагчи изјави дека Ормутскиот теснец е „отворен“, но додаде дека преминот останува затворен за бродови на САД и Израел.
Аналитичарите предупредуваат дека дури и ако цените на нафтата се стабилизираат, цените на бензинот на пумпите може да продолжат да растат уште една до две недели додека повисоките трошоци постепено се пренесуваат низ синџирот на снабдување.
„Возачите треба да се подготват за продолжена нестабилност и потенцијално повисоки цени на горивата, бидејќи еден од најважните енергетски региони во светот се соочува со најсериозна ескалација во последните години“, рече Де Хаан.