Неколку дена пред смртта на германскиот филозоф Јирген Хабермас, сосема случајно читав книга со есеи и интервјуа насловена „Во вителот на технократијата“. Европа, на некој начин, со духот што започнува од античка Грција, се обликува во периодот на Ренесансата и се усовршува за време на Француската револуција, има создадено рамка и процес за да го систематизира и да го пренесе овој дух.
Пишува: Лорик Идризи
Иако Европа често се обвинува за прекумерна бирократија и технократија, сепак постои една магија на духот што ги има синтетизирано сите овие вредности во оваа рамка.
Земјите од Западен Балкан, исцрпени од бескрајната транзиција, и во текот на целиот овој период постојано обидувајќи се, барем декларативно, да направат голем исчекор во согласност со овој европски дух, сè уште не успеале да ја кристализираат оваа ориентација и покрај интегративниот процес. Овие земји, обидувајќи се да се прилагодат на оваа рамка и овој процес, се чини дека го изгубиле европскиот дух по патот. За жал, земјите од Западен Балкан останаа заглавени во вителот на технократијата, додека интегративниот процес и рамката останаа лишени од овој дух.
Во текот на последната деценија имаше многу евроскептични гласови маскирани како проевропски, кои релативизираа сè, префрлајќи ја вината врз европската бирократија и геостратегиските контексти, кои често се претставуваат како главни виновници, додека во суштина овој дух остана непроцесиран во самиот интегративен процес. Но, за жал, мора да се признае дека, и покрај сите тие фондови и проекти, европскиот дух избледе, при што не треба да се заборават и бројните злонамерни влијанија што придонесоа за овој феномен.
Интегративниот процес по својата природа е бирократски процес, исполнет со „домашни задачи“ и поглавја, кои често се перцепираат како апстрактни обврски, или во многу случаи намерно се претставуваат како такви за да се зачува монополот врз експертизата. И покрај оваа перцепција, мора да се признае дека европскиот дух останува почетната точка и двигател што навистина може да ги поттикне реформите и да ги придвижи напред процесите на отворање и затворање на поглавјата.
Значи, Европа не е само техничка експертиза, туку е дух што произлегува од античка Грција, повторно се открива во Ренесансата и се култивира со Француската револуција и периодот потоа. Овие рамки на реформи и процеси на развој никогаш нема да можат да добијат вистинско значење надвор од овој европски дух.