Соединетите Американски Држави претставија нова стратегија за Западен Балкан фокусирана на економски партнерства и ограничување на кинеското и руското влијание, во период кога Србија дополнително ги продлабочува односите со Пекинг.
Новата американска стратегија беше објавена паралелно со посетата на српскиот претседател Александар Вучиќ на Кина, каде што кинескиот претседател Си Џинпинг му го додели „Орденот на пријателството“, највисокото кинеско признание за странски државјани.
Во извештајот на Стејт департментот се наведува дека Вашингтон се оддалечува од моделот на „градење држави“ што доминираше по југословенските војни и се насочува кон „заемно корисни партнерства“ во областа на трговијата, енергетиката и безбедноста.
Документот предупредува дека Кина и Русија ги користат слабите институции, енергетската зависност и нерешените регионални спорови за проширување на своето влијание во Југоисточна Европа. Според Вашингтон, Москва продолжува да ги користи етничките поделби и енергетските ресурси за политички притисок, додека Пекинг гради влијание преку кредити, инфраструктурни проекти и политички врски со локалните елити.
Во меѓувреме, Србија останува најблискиот партнер на Кина во регионот и најголем примател на кинески инвестиции на Западен Балкан. Во текот на посетата на Вучиќ во Пекинг беа потпишани договори за соработка во областа на вештачката интелигенција, дигиталната инфраструктура, екологијата, туризмот и индустријата.
Кинеските компании веќе имаат значајно присуство во српската економија, вклучително и во рударството, челичната индустрија и инфраструктурата. Дополнителна загриженост кај западните држави предизвика и српската набавка на кинески ракетни системи, што се толкува како проширување на безбедносното влијание на Пекинг во Европа.
Американската стратегија става силен акцент и на енергетската безбедност. Вашингтон бара намалување на зависноста од руски гас преку нови гасни интерконектори, течен природен гас, обновливи извори и нуклеарна енергија. Меѓу приоритетните проекти се наведуваат гасните врски меѓу Хрватска и Босна и Херцеговина, како и меѓу Србија и Северна Македонија.
Во анализата се забележува и ограниченото присуство на Европската унија во новата американска стратегија, иако сите шест држави од Западен Балкан официјално се стремат кон членство во ЕУ. Вучиќ, пак, за време на посетата на Кина изјави дека Брисел се обидува да „диктира“ со кого Србија смее да одржува односи.