Војната меѓу САД и Иран покажува дека дури и најмоќните армии во светот не можат лесно да ги контролираат геополитичките последици од воените интервенции, оценува претседателот на Советот за надворешни односи (CFR), Мајкл Фроман.
Во анализа објавена од CFR, Фроман наведува дека американската операција против Иран постигнала значителни воени резултати, вклучително и оштетување на иранските ракетни, дронски и поморски капацитети, но истовремено открила нови слабости во глобалната безбедносна архитектура.
Според него, конфликтот има три клучни последици: доведување во прашање на слободата на пловидба низ Ормутскиот Теснец, растечката улога на асиметричното војување и преиспитувањето на американските безбедносни гаранции кон сојузниците во Персискиот Залив.
Фроман предупредува дека затворањето или ограничувањето на сообраќајот низ Ормутскиот Теснец создава преседан што би можел да ги охрабри и други држави кои контролираат стратешки поморски премини да воведуваат такси или ограничувања за меѓународната трговија.
„Поуката е дека правилата на меѓународниот поредок имаат економска вредност која често се забележува дури кога ќе исчезне“, пишува тој.
Во анализата се наведува и дека Иран, и покрај значителните воени загуби, успеал со релативно евтини дронови, мини и ракети да предизвика нарушувања во една од најважните светски енергетски артерии.
Тоа, според Фроман, покажува дека технолошката супериорност не гарантира целосна стратешка победа, особено во услови на современо асиметрично војување.
Дополнителен предизвик претставуваат и последиците врз американските партнери во регионот. Иранските напади погодија енергетски и инфраструктурни објекти во Катар, Кувајт, Саудиска Арабија, Бахреин и Обединетите Арапски Емирати, отворајќи прашања за ефикасноста на американскиот безбедносен чадор.
Фроман предупредува дека дел од сојузниците би можеле да започнат да бараат алтернативни безбедносни аранжмани или да ги продлабочат односите со други глобални сили како Кина и Русија.
„Едно е да се променат правилата на играта, а сосема друго е да се добие играта“, заклучува Фроман.
Неговата анализа доаѓа во момент кога Вашингтон и Техеран сигнализираат дека се приближуваат кон можен договор за прекин на конфликтот и повторно отворање на Ормутскиот Теснец за меѓународниот поморски сообраќај.
Советот за надворешни односи (Council on Foreign Relations – CFR), основан во 1921 година, е непартиска и независна американска организација, аналитички центар, образовна институција и издавач на списанието Foreign Affairs. Организацијата подготвува анализи и препораки за јавни политики, организира дебати меѓу експерти и носители на одлуки и придонесува кон информирана јавна расправа за најважните прашања со кои се соочуваат САД и светот.