Реалните плати, односно заработката приспособена на инфлацијата, остануваат под нивото од почетокот на 2021 година во девет од 27 анализирани европски земји, покажуваат податоците од OECD Employment Outlook 2026.
Во еврозоната реалните плати во првиот квартал од 2026 година биле за 1,8% пониски отколку во истиот период во 2021 година, што покажува дека кризата со трошоците за живот од 2022 и 2023 година сè уште влијае врз куповната моќ на домаќинствата.
Италија бележи најголем пад на реалните плати – 6,1%, пред Чешка (-5,8%) и Шведска (-4,8%). Намалување има и во Шпанија (-2%), Данска (-2,1%), Финска, Ирска, Словачка и Швајцарија.
На другата страна од листата е Турција, каде реалните плати пораснале за 78,6%, иако економистите предупредуваат дека високата инфлација и ниската почетна основа ја искривуваат сликата за реалниот животен стандард.
Во рамките на Европската унија, Унгарија има најголем раст на реалните плати – 29,8%, следена од Полска (16,5%). Во еврозоната најдобар резултат има Литванија со раст од 14,8%, додека Летонија, Словенија, Португалија, Грција и Луксембург исто така бележат позитивен раст.
Меѓу петте најголеми европски економии, Обединетото Кралство има најдобар резултат со раст на реалните плати од 3,6%, додека Германија (+0,9%) и Франција (+0,1%) бележат минимално подобрување.
Експертите оценуваат дека бавната обнова на куповната моќ се должи на задоцнетото усогласување на колективните договори со инфлацијата, слабата продуктивност во дел од економиите и неизвесноста поврзана со економскиот раст и глобалните трговски тензии. Дополнителен ризик претставува и новиот раст на цените на енергенсите по кризата на Блискиот Исток.
Иако земјите од Западен Балкан не се опфатени во споредбата на OECD Employment Outlook 2026, OECD наведува дека растот на реалните плати во регионот во последните години помогнал да се одржи домашната потрошувачка. Албанија и Босна и Херцеговина забележале најизразен раст на реалните плати, додека во Северна Македонија зголемувањето на јавните и минималните плати ја поддржа побарувачката, но истовремено го зголеми ризикот од инфлаторни притисоци.