Кога Христијан Мицкоски ја формираше Владата во јуни 2025 година, вети „нова политичка култура, ефикасност и резултати“. Само една година подоцна, тој веќе ја спроведува првата голема реконструкција на владиниот кабинет – потег што неговите поддржувачи го претставуваат како доказ за политичка одговорност, а опозицијата како признавање дека владата не ги исполнила очекувањата.
Реконструкцијата опфаќа десетина кадровски и институционални промени, прераспределба на министерствата меѓу коалициските партнери и укинување на една од вицепремиерските функции, со што Мицкоски дополнително ја централизира извршната власт.
Здравството како најголем предизвик
Најзначајната промена е во Министерството за здравство, каде што актуелниот директор на Фондот за здравствено осигурување, Сашо Клековски, треба да го наследи Азир Алиу.
Со ова коалицијата ВРЕДИ излегува како еден од најголемите губитници од реконструкцијата. Премиерот потврди дека партнерот во Владата ќе ги преземе ресорите правда, култура и туризам, како и односи меѓу заедниците.
Според владините извори, професорот по уставно право на Универзитетот на Југоисточна Европа, Јетон Шасивари, е предложен за министер за правда, заменувајќи го Игор Филков. Министерството за култура и туризам треба да го преземе досегашниот заменик-министер Седат Сулејмани, додека ресорот односи меѓу заедниците ќе му припадне на Агон Ферати.
За аналитичарите, овие кадровски решенија претставуваат намалување удар врз ВРЕДИ, партија која не успеа да ја консолидира својата политичка позиција во албанскиот политички блок, особено во пресрет на локалните избори.
Партијата ЗНАМ, пак, добива дополнителна политичка тежина во реконструираната влада.
Според најавите, Борче Серафимовски ќе раководи со Министерството за земјоделство, шумарство и водостопанство, додека Горан Минчев останува министер за јавна администрација. Од партијата веќе најавија дека во септември очекуваат дополнително проширување на своето учество во извршната власт.
Ова ја потврдува тенденцијата на Мицкоски да ја стабилизира владината коалиција преку поширока распределба на политичката моќ.
Централизација на власта
Можеби најзначајната институционална промена е укинувањето на функцијата вицепремиер за добро владеење.
Според премиерот, надлежностите ќе бидат префрлени директно во неговиот кабинет со цел да се обезбеди побрза координација и поефикасно спроведување на владините политики.
За политичките аналитичари, овој потег може да се толкува и како дополнителна централизација на извршната моќ околу кабинетот на премиерот.
„Ова не е само реконструкција на министри, туку и реконструкција на начинот на управување“, оценуваат дел од познавачите на политичките процеси.
Реконструкцијата доаѓа во чувствителен политички момент, неколку месеци пред локалните избори.
За Мицкоски, промените претставуваат можност да покаже дека Владата е подготвена да коригира слабости и да испорача подобри резултати. За опозицијата, пак, тие се доказ дека првата година од владеењето не ги дала очекуваните резултати.
СДСМ веќе ја оцени реконструкцијата како „козметичка промена без суштински ефекти“, додека од владејачката партија тврдат дека станува збор за „нова фаза на ефикасност, динамика и резултати“.
Повеќе од реконструкција
Реконструкцијата на Владата на Христијан Мицкоски не е само кадровска промена. Таа претставува тест за стабилноста на владејачката коалиција, за способноста на новите министри да испорачаат резултати и за политичката стратегија на премиерот пред следниот изборен циклус.
Дали станува збор за вистински нов почеток или за политичка прераспределба на моќта, ќе стане појасно во месеците што следуваат – кога новите министри ќе треба да покажат дека реконструкцијата не била само промена на имиња, туку и промена на резултатите.