Во 5 часот и 17 минути на 26 јули 1963 година, Скопје го погоди земјотрес со јачина од 6,1 степени според Рихтеровата скала. За само дваесетина секунди загинаа 1.070 луѓе, повеќе од 3.000 беа повредени, а околу 200.000 останаа без дом. Од урнатините се роди новото Скопје – град што стана симбол на светската солидарност.
Шеесет и три години подоцна, секој 26 јули е ден на сеќавање. Се положува цвеќе, се оддава почит на жртвите и се потсетува на меѓународната помош што го обнови градот. Но, покрај сеќавањето, се наметнува и едно многу поважно прашање – дали денешно Скопје е подготвено за нов силен земјотрес?
Во изминатите децении градот драстично се промени. Изградени се стотици нови станбени и деловни објекти, населението се зголеми, а урбанизацијата стана многу поинтензивна. Со тоа расте и одговорноста институциите постојано да ја проверуваат безбедноста на јавните објекти, мостовите, училиштата, градинките и болниците.
Експертите со години предупредуваат дека земјотрес не може да се предвиди, но неговите последици можат значително да се намалат со квалитетна градба, редовни инспекции и јасни планови за евакуација.
Затоа, покрај комеморациите, неопходно е јавноста да добие одговори на неколку важни прашања: колку јавни објекти се сеизмички проверени во последната деценија, дали сите новоизградени згради ги исполнуваат највисоките стандарди и дали граѓаните знаат како да реагираат во случај на силен потрес.
Скопје денес е модерен град, но безбедноста не смее да се подразбира. Таа бара постојани инвестиции, стручни контроли и институционална одговорност. Најголемата почит кон жртвите од 1963 година не се само цвеќињата и говорите, туку создавањето град што ќе биде подготвен да ги заштити своите жители доколку природата повторно ја покаже својата сила.
Скопје памети. Но вистинската лекција од 26 јули не е само да се сеќаваме на минатото, туку да направиме сè за трагедијата никогаш да не се повтори.