Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави дека Србија разгледува можност за промена на текот на реката Ибар, по уривањето објекти во сопственост на Срби на брегот на езерото Газивода, предизвикувајќи реакции во Косово и предупредувања дека водата не смее да се користи како средство за политички притисок.
Вучиќ рече дека веќе биле консултирани експерти, инженери и претставници на градежниот сектор за можноста за интервенција врз текот на реката.
„Имаме различни причини за промена на текот на Ибар, па ќе видиме што ќе прават Албанците и како ќе се однесуваат“, рече Вучиќ при обиколка на работите на Стариот железнички мост во Белград.
Ибар извира во Црна Гора, тече низ Косово, каде што е формирано вештачкото езеро Газивода, а потоа продолжува кон Србија. Езерото и системот Ибар-Лепенец имаат значајна улога во снабдувањето со вода и производство на електрична енергија во Косово.
Професорот на Градежниот факултет во Белград, Јован Деспотовиќ, за неделникот „Време“ изјави дека идејата за пренасочување на реката е практично неодржлива од инженерски и водостопански аспект.
„Тоа нема врска со здравиот разум. Што и да се каже е малку за тоа колку е бесмислено во хидротехничка или водостопанска смисла“, рече Деспотовиќ.
Тој оцени дека таква интервенција би била проблематична и од аспект на европското и меѓународното право за прекугранични води и дека последиците би го погодиле локалното население без оглед на етничката припадност.
Вршителката на должноста косовска министерка за животна средина, просторно планирање и инфраструктура, Фиторе Пацоли, изјавите на Вучиќ ги оцени како „длабоко загрижувачки и неприфатливи“.
Таа рече дека водните ресурси не можат да се користат како „инструмент за закана, притисок или дестабилизација“ и најави дека Косово ќе ги штити водните ресурси и критичната инфраструктура во согласност со своите закони и принципите на меѓународното право.
Курти предупредува на поширока безбедносна закана
Косовскиот премиер во технички мандат Албин Курти во понеделникот ги поврза последните пораки од Белград со поширокото зајакнување на воените капацитети на Србија.
„Проширувањето на воените капацитети на Србија не е само обид за модернизација на нејзината армија, туку поширока политичка и дипломатска стратегија директно поврзана со хегемонистичките цели кон нашиот регион, а особено кон Косово“, рече Курти на Конференцијата на амбасадорите на Косово.
Србија во последните години инвестира во модернизација на своите вооружени сили и набавува оружје и од западни и од незападни производители, вклучително и кинески системи за противвоздушна одбрана и беспилотни летала.
Вучиќ засега не објави конкретен проект, локација или технички план за евентуална промена на текот на Ибар, па не е јасно дали изјавата ќе резултира со конкретна иницијатива.