Германскиот парламент одобри ново привремено намалување на данокот на бензинот и дизелот, со кое возачите треба да добијат олеснување до околу 17 евроценти за литар, откако војната со Иран повторно ги крена цените на горивата на рекордни нивоа.
Мерката ќе важи од 1 октомври до 31 декември 2026 година.
Енергетскиот данок на бензинот и дизелот ќе биде намален за 14,04 центи за литар. Кога ќе се пресмета и понискиот ДДВ што произлегува од тоа, вкупното даночно олеснување може да достигне околу 17 центи за литар.
Одлуката доаѓа во услови на растечки притисок врз владата на канцеларот Фридрих Мерц по наглото поскапување на енергијата и горивата.
Втора интервенција за пет месеци
Ова не е прво даночно намалување на горивата во Германија годинава.
Слична мерка важеше во мај и јуни, кога владата исто така го намали даночното оптоварување за околу 17 центи за литар.
Но по истекот на мерката цените повторно почнаа да растат.
Војната со Иран и нарушувањата на глобалниот енергетски пазар дополнително го зголемија притисокот.
Владата сега повторно посегнува по истата мерка, овојпат до крајот на годината.
Колку ќе заштеди еден возач?
Ако целото даночно намалување биде пренесено врз потрошувачите, заштедата може да биде значителна.
При полнење резервоар од 50 литри, максималното олеснување би изнесувало околу 8,50 евра.
За 60 литри, разликата би била околу 10,20 евра.
Возач кој троши 100 литри гориво месечно би можел да заштеди до околу 17 евра месечно.
Но тоа важи само доколку бензинските компании целосно го пренесат даночното намалување во малопродажните цени.
Токму околу тоа се води најголемиот политички спор.
Кој ќе ги добие 17-те центи?
Опозицијата и дел од економистите предупредуваат дека нема гаранција дека целото даночно олеснување ќе заврши кај возачите.
Зелените ја критикуваат мерката, тврдејќи дека дел од намалувањето може да биде апсорбирано од нафтените компании наместо да доведе до идентично намалување на цените на бензинските пумпи.
Слична дебата се водеше и при претходната мерка во мај и јуни.
Владата, сепак, наведува дека расположливите податоци покажале оти голем дел од претходното олеснување бил пренесен врз потрошувачите и економијата.
Милијарди евра помалку во буџетот
Новата интервенција ќе има значителна цена и за германските јавни финансии.
Се проценува дека федералниот и покраинските буџети поради мерката ќе останат без околу 2,5 милијарди евра даночни приходи.
Владејачките демохристијани и социјалдемократи ја бранат мерката со аргумент дека високите цени на горивата директно ги погодуваат граѓаните кои зависат од автомобилите, особено оние што живеат надвор од големите градови и секојдневно патуваат до работа.
Германските власти стравуваат и дека скапото гориво ќе се прелее врз цените на транспортот, храната и другите производи и дополнително ќе ја поттикне инфлацијата.
Мерц под политички притисок
Одлуката има и силна политичка заднина.
Мерц со месеци беше под притисок да интервенира поради високите трошоци за енергија, а рекордните цени на бензинот дополнително го зголемија незадоволството од неговата влада.
Минатата недела канцеларот најави дека владата ќе преземе мерки за заштита на граѓаните и компаниите од ценовниот удар.
Намалувањето на данокот е најдиректниот одговор.
Владејачката ЦДУ го нарекува даночното намалување најбрз инструмент што во моментов може да се употреби за намалување на цените.
Следува и ограничување на цените
Берлин не планира да запре само со даночната мерка.
Владата подготвува и нов механизам за ограничување на можноста бензинските компании да ги зголемуваат цените.
Германија веќе презеде чекори кон модел според кој бензинските пумпи ќе имаат ограничена можност за зголемување на цените во текот на денот.
Целта е да се спречат честите промени на цените и да им се овозможи на возачите полесно да изберат кога и каде ќе полнат гориво.
Политичкиот спор, сепак, останува ист: дали државата треба да ја субвенционира потрошувачката на бензин и дизел за сите возачи или помошта треба да биде насочена само кон домаќинствата со пониски приходи.
За германските возачи одговорот ќе биде повидлив веќе од 1 октомври – кога ќе се види колкав дел од даночното намалување навистина ќе се појави на ценовниците на бензинските пумпи.