Германските потрошувачи нагло ја намалуваат потрошувачката и издвојуваат повеќе пари за штедење поради високите цени на енергијата, при што склоноста кон штедење достигна највисоко ниво од глобалната финансиска криза во 2008 година, покажува ново истражување на институтите NIM и GfK.
Потрошувачката клима во Германија значително се влошила во септември, бидејќи домаќинствата очекуваат високите сметки за енергија да им остават помалку пари за други трошоци.
Истовремено паднале очекувањата за приходите, а Германците покажуваат и помала подготвеност за поголеми купувања.
Истражувањето доаѓа во период на нов силен раст на цените на енергијата, поттикнат од војната со Иран и нарушувањата на глобалните пазари на нафта и гас.
Штедење како во 2008 година
Највпечатлив показател од истражувањето е наглиот раст на склоноста кон штедење.
Таа достигнала највисоко ниво од финансиската криза во 2008 година.
Тоа покажува дека германските домаќинства стануваат повнимателни со парите и создаваат поголеми финансиски резерви во услови на неизвесност.
„Мнозинството домаќинства очекуваат високите цени на енергијата да ја намалат нивната куповна моќ“, изјави Ролф Буркл, експерт за потрошувачка во NIM.
Според него, последицата е поголем песимизам околу приходите во следните 12 месеци.
Стравот од скапа енергија го менува однесувањето
Проблемот не е само колку Германците заработуваат денес, туку што очекуваат да се случи во следните месеци.
Очекувањата за приходите паднале на најниското ниво од април.
Кога домаќинствата очекуваат повисоки сметки за гориво, греење и електрична енергија, тие обично стануваат повнимателни со останатите трошоци.
Тоа може да значи одложување на купувањето автомобил, мебел, електроника или други поскапи производи.
Истражувањето покажува дека подготвеноста за поголеми купувања исто така благо се намалила.
Побогатите штедат најмногу
Интересен резултат е што најголемата склоност кон штедење е забележана кај домаќинствата со поголеми финансиски можности.
Истражувачите сметаат дека тие се обидуваат дополнително да штедат за да го компензираат губењето на реалната вредност на нивните заштеди предизвикано од инфлацијата.
Тоа создава дополнителен проблем за економијата.
Домаќинствата со поголеми приходи имаат и поголем капацитет за потрошувачка. Ако токму тие почнат да одложуваат купувања и да оставаат повеќе пари настрана, тоа може дополнително да ја намали домашната побарувачка.
Германците се загрижени за себе, но пооптимистични за економијата
Истражувањето покажува и еден наизглед парадоксален резултат.
Додека Германците стануваат попесимистични за сопствените приходи и повеќе штедат, нивните очекувања за германската економија се подобруваат.
Економските очекувања пораснале петти месец по ред.
Истражувачите велат дека една од причините може да бидат подобрените прогнози за економскиот раст.
Тоа значи дека потрошувачите прават разлика меѓу перспективата на економијата како целина и состојбата на сопствениот домашен буџет.
Владата реагира со поевтино гориво
Резултатите доаѓаат во момент кога владата на канцеларот Фридрих Мерц се обидува да го ублажи ударот од енергетската криза.
Германскиот парламент во петокот одобри привремено намалување на даночното оптоварување на бензинот и дизелот.
Мерката ќе важи од 1 октомври до 31 декември.
Енергетскиот данок ќе биде намален за 14,04 евроценти за литар, а кога ќе се пресмета ефектот врз ДДВ, вкупното олеснување за потрошувачите може да достигне околу 17 центи за литар.
Берлин на тој начин се обидува да спречи високите цени на енергијата дополнително да ја намалат потрошувачката и да се прелеат врз пошироката економија.
Но ефектот ќе зависи и од тоа колкав дел од даночното намалување нафтените компании ќе го пренесат на крајната цена на бензинските пумпи.
2.000 Германци го покажуваат расположението
Истражувањето е спроведено врз околу 2.000 потрошувачи интервјуирани од 3 до 14 септември 2026 година, по нарачка на Европската комисија.
Резултатите покажуваат дека енергетската криза веќе не е само прашање на цената на бензинот или сметката за струја.
Таа почнува да го менува начинот на кој домаќинствата ги планираат своите пари.
Ако трендот продолжи, последиците може да ги почувствуваат трговијата, автомобилската индустрија и другите сектори зависни од домашната потрошувачка.
За најголемата европска економија тоа создава нов предизвик: граѓаните може да веруваат дека економијата ќе закрепне, но додека стравуваат за сопствениот буџет, тие ги држат парите во банка наместо да ги трошат.