Смртта на 23-годишната Ана Младиќ во Белград во 1994 година официјално беше прогласена за самоубиство, но нејзиниот татко Ратко Младиќ никогаш целосно не ја прифати таа верзија. Три децении подоцна, една од најконтроверзните теории повторно го поврзува случајот со Жељко Ражнатовиќ Аркан и нивниот наводно жесток конфликт за време на војната во Босна и Херцеговина.
Ана Младиќ, студентка по медицина и ќерка на тогашниот командант на Војската на Република Српска, била пронајдена мртва на 24 март 1994 година во семејниот дом во Белград.
Според официјалната верзија, таа си го одзела животот со пиштолот на нејзиниот татко.
Случајот, сепак, со години беше предмет на различни теории, од кои ниту една не резултираше со докази што би ја поништиле официјалната верзија.
Најдраматичната меѓу нив го поврзува Аркан со нејзината смрт.
Младиќ против Аркан
Односите меѓу Ратко Младиќ и Жељко Ражнатовиќ Аркан биле оптоварени со судир околу командувањето и улогата на паравоените формации во Босна.
Младиќ, како професионален офицер кој во мај 1992 година ја презеде командата со Војската на Република Српска, настојувал вооружените формации на терен да бидат ставени под единствен воен команден систем.
Неговиот долгогодишен телохранител Бранислав Пухало подоцна тврдеше дека една од првите наредби била паравоените единици или да се потчинат на командата на ВРС или да бидат разоружани и протерани.
Аркан и неговата Српска доброволна гарда, позната како „Тигрите“, претставувале токму таков независен вооружен центар на моќ.
Но од тука започнува делот од приказната кој никогаш не е докажан.
„Го врзал како куче и го префрлил преку Дрина“
Поранешниот шеф на белградската полиција Марко Ницовиќ изнесе далеку подраматична верзија за конфликтот.
Според неговото тврдење, Младиќ наредил Аркан да биде уапсен, врзан и протеран од територијата на Република Српска.
Ницовиќ тврдеше дека Аркан бил „врзан како куче“ и со камион префрлен преку Дрина, со предупредување повеќе да не се враќа.
Нема независна потврда дека настанот се случил на овој начин.
Токму од ова тврдење подоцна произлезе уште посериозна теорија – дека понижувањето било толку големо што Аркан решил да му се одмазди на Младиќ преку неговата ќерка.
„Не е исклучено Аркан од одмазда да го удрил Младиќ таму каде што најмногу боли и да му ја убил ќерката“, тврдеше Ницовиќ.
Ниту за ова тврдење не се објавени докази.
Младиќ не верувал дека неговата ќерка се самоубила
Она што е познато е дека смртта на Ана оставила длабока трага врз Младиќ.
Луѓе од неговото опкружување подоцна сведочеа дека тој никогаш не се помирил со нејзината смрт.
Според сведоштва објавувани по неговото апсење, Младиќ верувал дека неговата ќерка била убиена и дека зад нејзината смрт стојат луѓе од Србија.
Во една од верзиите за неговите разговори со затворските чувари, непосредно пред екстрадицијата во Хаг, му се припишуваат зборовите:
„И ќерка ми ја убивте… Му дадовте на Аркан да ја убие.“
Колку смртта на Ана останала важна за Младиќ покажува и неговото барање пред заминувањето за Хаг да го посети нејзиниот гроб.
Под силно обезбедување бил однесен на Топчидерските гробишта, каде што поминал околу 45 минути покрај гробот.
Синот на Младиќ ја отфрлил теоријата за Аркан
Но токму семејството на Младиќ ја оспори најсензационалната верзија.
Неговиот син Дарко Младиќ јавно тврдеше дека разговарал со татко му за ова прашање и дека Ратко Младиќ му рекол оти не верува дека Аркан бил вмешан во смртта на Ана.
Со тоа се создава директна противречност меѓу тврдењата што му се припишуваат на Младиќ и верзијата што подоцна ја даде неговиот син.
Нема познати форензички докази што го поврзуваат Аркан со смртта на Ана Младиќ.
Уште една мрачна верзија
Аркан не е единственото име што се појавувало во теориите за случајот.
Поранешниот разузнавач Божидар Спасиќ изнесе сосема поинаква приказна, според која Ана наводно доживеала тешка траума за време на студентско патување во Москва.
Според неговото тврдење, човек близок до Младиќ, кој требало да се грижи за неа, физички и сексуално ја нападнал и ограбил.
Спасиќ тврдеше и дека Младиќ потоа испратил луѓе во Москва кои го пронашле и ликвидирале осомничениот.
Ниту оваа верзија не е поткрепена со јавно достапни цврсти докази.
Депресија, војната и уште повеќе шпекулации
Во медиумите со години се појавуваа и други објаснувања.
Едно од нив беше дека младата студентка западнала во тешка психолошка состојба поради информациите што ги добивала за војната во Босна и улогата на нејзиниот татко.
Други приказни ја поврзуваа трагедијата со емотивна врска и смрт на млад човек на фронтот или со врска со лекар кој се противел на војната.
Ниту една од овие верзии не е дефинитивно докажана.
Поради тоа, единствената официјално утврдена верзија останува дека Ана Младиќ извршила самоубиство.
Трагедијата пред Сребреница
Ана почина во март 1994 година, повеќе од една година пред силите под команда на нејзиниот татко да ја заземат Сребреница во јули 1995 година.
Меѓународниот кривичен трибунал за поранешна Југославија и неговиот наследник подоцна го осудија Ратко Младиќ на доживотен затвор за геноцид, злосторства против човештвото и воени злосторства.
Меѓу нив беше геноцидот во Сребреница, каде што беа убиени повеќе од 8.000 бошњачки мажи и момчиња.
Жељко Ражнатовиќ Аркан, пак, беше обвинет пред Хашкиот трибунал за злосторства против човештвото и кршење на законите и обичаите на војување. Тој беше убиен во Белград во јануари 2000 година и никогаш не се соочи со судење во Хаг.
Затоа приказната за наводната одмазда меѓу двајцата останува токму тоа – недокажана теорија од хаотичниот свет на војните, паравоените структури, криминалот и безбедносните служби во 1990-тите.
Триесет и две години по смртта на Ана Младиќ, нема доказ што ја менува официјалната причина за нејзината смрт.
Но фактот дека нејзиниот татко до крајот на животот се сомневал во делови од официјалната приказна овозможи мистеријата да продолжи да живее и по смртта на главните актери.