Цените на нафтата пораснаа во неделата откако Саудиска Арабија го затвори стратешкиот нафтовод Исток–Запад, една од главните алтернативни рути за извоз на саудиска нафта што го заобиколува Ормутскиот Теснец, откако објектот беше оштетен во напад со дронови лансирани од Ирак.
Американската нафта WTI поскапе за околу 2,9% на 102,94 долари за барел, додека Брент порасна за околу 2,8% на 107,56 долари.
Ријад соопшти дека нафтоводот е затворен како мерка на претпазливост по нападот во четвртокот, но не откри колкава е штетата ниту кога би можел повторно да биде пуштен во употреба.
Тоа е особено значајно за глобалниот пазар бидејќи нафтоводот може да пренесува до седум милиони барели дневно.
Тој се протега од саудиските нафтени региони во близина на Персискиот Залив до извозните терминали на Црвеното Море, овозможувајќи дел од нафтата да стигне до светските пазари без да минува низ Ормутскиот Теснец.
Алтернативата на Ормут сега е под притисок
Стратешката важност на нафтоводот значително се зголеми по избувнувањето на војната со Иран и нарушувањето на транспортот низ Ормут.
Саудиска Арабија ја користеше рутата Исток–Запад за да пренасочи дел од извозот кон Црвеното Море и на тој начин да го намали влијанието на проблемите во Заливот.
Извршниот директор на „Сауди Арамко“, Амин Насер, во август изјави дека нафтоводот одиграл позначајна улога во стабилизирањето на пазарот отколку големото ослободување на стратешки резерви предводено од САД.
Неговото затворање сега отстранува еден од најважните безбедносни вентили на глобалниот нафтен пазар.
Одложени разговорите со Иран
Нападот имаше и непосредни дипломатски последици.
Средбата меѓу Иран и арапските земји од Заливот, која требаше да се одржи во понеделник во Оман и да биде посветена на ситуацијата во Ормутскиот Теснец, беше одложена.
Оманскиот министер за надворешни работи Бадр Албусаиди рече дека средбата е одложена во интерес на постигнување регионален консензус, но дека Оман останува посветен на дијалогот.
Безбедносната состојба околу Ормут во меѓувреме останува нестабилна. Уште еден танкер беше нападнат во неделата, при што на бродот избувнал голем пожар, според британскиот центар за поморски трговски операции.
Притисок и врз Црвеното Море
Дополнителен ризик за светската трговија доаѓа од Јемен.
Саудиска Арабија во последните денови се соочува со засилени напади од вооружени групи поврзани со Иран. Хутите минатата недела погодија енергетски и други цивилни објекти во кралството, при што повеќе од 70 лица биле повредени, според саудиските државни медиуми.
Според извештаите, Хутите ја презеле и стратешката позиција на островот Перим во теснецот Баб ел-Мандеб, по напредувањето на западниот брег на Јемен.
Доколку ја зајакнат контролата во таа област, би можеле да добијат поголема способност да го нарушуваат сообраќајот низ Баб ел-Мандеб – теснецот што го поврзува Црвеното Море со Аденскиот Залив и светските пазари.
Тоа создава двоен ризик за енергетските пазари: Ормут е под притисок на исток, додека Баб ел-Мандеб и пристапот кон Црвеното Море стануваат понесигурни на запад.