Германија и Јапонија договорија продлабочување на соработката во одбраната, вештачката интелигенција, енергетиката и економската безбедност, во време на зголемени геополитички тензии и неизвесност околу меѓународните трговски правила.
Германскиот канцелар Фридрих Мерц и јапонската премиерка Санае Такаичи во средата во Токио најавија нови заеднички иницијативи, вклучувајќи соработка во воената индустрија, развој на напредни технологии и поголема заштита на стратегиските синџири на снабдување.
За време на посетата, во која Мерц беше придружуван од делегација германски бизнисмени, беа потпишани околу 30 договори за соработка на владино и приватно ниво.
„Јапонија и Германија се премиум партнери и денес е поважно од кога било заедно да придонесуваат за меѓународниот мир и стабилност“, изјави Такаичи на заедничката прес-конференција.
Мерц ја опиша Јапонија како еден од најблиските германски партнери, и покрај географската оддалеченост.
Од вештачка интелигенција до фузиска енергија
Договорите предвидуваат проширена соработка во областа на вештачката интелигенција, водородните технологии, нуклеарната фузија и други напредни индустриски сектори.
Двете земји ќе воспостават дијалог на високо ниво за вештачката интелигенција и ќе соработуваат во организирањето самит посветен на оваа технологија во Јапонија.
Германските и јапонските компании ќе бараат нови можности за заеднички инвестиции и технолошки развој, особено во областите што имаат стратегиско значење за економиите на двете земји.
Еден од приоритетите е намалувањето на зависноста од ограничен број снабдувачи со критични суровини и технологии.
Германија размислува за приклучување кон развојот на нов борбен авион
На средбата беше разгледана и можноста Германија да се приклучи кон меѓународниот проект Global Combat Air Programme (GCAP), во кој Јапонија, Велика Британија и Италија развиваат борбен авион од следната генерација.
Проектот предвидува развој на нова борбена платформа што треба да стапи во употреба во 2035 година.
Мерц изјави дека Токио очекува одлука од Берлин до почетокот на 2027 година, но дека германската страна може да има потреба од повеќе време за разгледување на технолошките, финансиските и индустриските услови.
Германија бара нови можности за соработка во воената авијација по распадот на заедничкиот француско-германски проект FCAS.
Како друга можност се разгледува соработка меѓу европскиот воздухопловен концерн Ербас и шведската одбранбена компанија Сааб.
Берлин сè уште нема донесено конечна одлука за приклучување кон GCAP.
Безбедноста на Европа и Азија станува заедничко прашање
Мерц и Такаичи оценија дека безбедноста на евроатлантскиот и индопацифичкиот регион е сè посилно поврзана.
Јапонската премиерка ја поздрави активната германска улога во Индо-Пацификот и најави дека двете земји ќе разгледаат можности за продлабочување на соработката меѓу нивните вооружени сили.
„Безбедноста во евроатлантскиот и индопацифичкиот регион е неразделно поврзана“, изјави Такаичи.
Според неа, двете земји ќе ги разгледаат правните и оперативните услови за поинтензивна воена соработка.
Разговорите се одржуваат во време на зголемени тензии околу Тајван, растечки воени активности во Источна Азија и продолжување на руската војна против Украина.
Украина бара јапонски системи „Патриот“
Поддршката за Украина беше уште една важна тема на разговорите.
Јапонија досега обезбедува хуманитарна помош и поддршка за обновата на Украина, но Берлин се надева и на поголем јапонски придонес во нејзината противвоздушна одбрана.
Украина побара од Токио системи „Патриот“, кои ѝ се потребни за одбрана од руските балистички ракети.
Јапонија досега одбиваше директно да ги испорача системите, повикувајќи се на законските ограничувања и сопствените одбранбени потреби во услови на зголемени безбедносни закани во регионот.
Мерц изрази надеж дека Германија и Јапонија ќе најдат дополнителни начини за соработка во поддршката на Украина.
Мерц предлага нов трговски сојуз
Покрај билатералните договори, германскиот канцелар повика на создавање меѓународен сојуз на држави што ги поддржуваат правилата на слободната трговија.
Говорејќи на економски форум во Токио, Мерц предложи група земји со слични ставови што би дејствувале заеднички против незаконските царини и економскиот притисок.
„Ако други ги прекршуваат правилата на глобалниот трговски систем или применуваат економска принуда, би можеле да ги координираме нашите активности во рамките на сојузот и да настапиме обединето“, изјави Мерц.
Тој нагласи дека иницијативата нема цел да ја замени Светската трговска организација (СТО), туку да помогне во нејзиното реформирање.
Според германскиот канцелар, земјите учеснички би можеле да се договорат да ги признаваат одлуките од механизмите за решавање трговски спорови, дури и во услови на блокада на жалбеното тело на СТО.
Германија предлага поблиска трговска интеграција меѓу ЕУ и Пацификот
Мерц се заложи и за поблиски економски врски меѓу Европската Унија и земјите од Транспацифичкото партнерство (CPTPP).
Овој трговски договор, воспоставен во 2018 година, опфаќа 12 земји од повеќе континенти, меѓу кои Јапонија, Канада, Австралија, Чиле и Велика Британија.
Германскиот канцелар предложи разгледување договор за слободна трговија меѓу ЕУ и членките на CPTPP.
Тој повика и на обновување на разговорите за поширок трговски договор меѓу Европската Унија и Асоцијацијата на држави од Југоисточна Азија (АСЕАН).
Според Мерц, поврзувањето на постојните трговски договори би можело да ја зголеми отпорноста на економиите во време на протекционизам и нарушени глобални синџири на снабдување.
Посетата на Јапонија е дел од азиската турнеја на Мерц, која ги опфаќа и Сингапур и Јужна Кореја.
Со новите договори, Берлин и Токио настојуваат да го претворат долгогодишното економско партнерство во поширока стратегиска соработка што ги опфаќа технологијата, трговијата и одбраната.