Кривични пријави, барања за привремена забрана за вршење должности и обвинувања за замолчување на опозицијата ја обележаа новата фаза од случајот „Алта банка“, додека државниот јавен обвинител Ненад Савески одби да открие дали се води предистражна постапка.
СДСМ поднесе кривична пријава против гувернерот Трајко Славески и други службени и одговорни лица поради нивното постапување во случајот. Претходно, Народната банка поднела пријави до Основното јавно обвинителство Скопје во врска со јавни изјави и обвинувања за „Алта банка“ АД Битола.
Спорот се развива по одземањето на дозволата за работа на „Алта банка“ во Србија и апсењето на нејзиниот сопственик Давор Мацура во Белград. Во Северна Македонија, во средиштето се одлуките што го овозможиле преземањето на битолската банка, постапувањето на регулаторот и одговорноста на институциите.
СДСМ бара мерки за спречување влијание врз доказите
Генералниот секретар на СДСМ, Александар Саша Димитријевиќ, побара итно постапување на Обвинителството и утврдување на одговорноста на сите вклучени.
Тој побара и мерки на претпазливост, меѓу нив привремена забрана за вршење должности на лицата опфатени со пријавата. Според Димитријевиќ, мерките се потребни за да се спречи влијание врз сведоци и можно уништување документација.
Лидерот на СДСМ, Венко Филипче, побара да се испита улогата на Владата и Народната банка во влезот и работењето на „Алта банка“ на домашниот пазар.
Од партијата го обвинија премиерот Христијан Мицкоски дека на собраниската надзорна расправа изнел невистини за да ја префрли одговорноста врз претходната влада. Побараа обвинителска реакција и за неговиот исказ.
Пријавите од Народната банка ја засилија пресметката
СДСМ ги оцени пријавите поврзани со јавните настапи на нејзини функционери како притисок и обид за замолчување на опозицијата.
Во реакцијата партијата ги наведува Венко Филипче, Александар Трајановски, Александар Саша Димитријевиќ и Андреј Жерновски и тврди дека наместо одговори за банката, власта одговара со кривични пријави.
Од СДСМ наведуваат дека со месеци предупредувале на ризиците и го повикаа Савески да ги испита сите наводи независно од политичките позиции на засегнатите.
Во извештајот на Дојче веле не е наведена деталната содржина на пријавите на Народната банка.
Премиерот Христијан Мицкоски на надзорната расправа изјави дека ги охрабрува истражните органи и Обвинителството да ги утврдат фактите, вклучително и околностите околу отуѓувањето акции.
Одговарајќи на прашање од пратеникот на ВЛЕН, Аднан Азизи, тој рече дека нема официјални информации кој ги отуѓил акциите и дека одговорот треба да го дадат надлежните институции.
Мицкоски оцени дека транспарентна истрага би ги разјаснила околностите пред јавноста.
Савески не потврдува ниту негира предистрага
Државниот јавен обвинител изјави дека Обвинителството постапува кога ќе утврди постоење кривично-правен настан, без оглед кој побарал реакција.
На прашањето на пратеникот Миле Талески дали е оформен предмет и дали се преземаат предистражни дејствија за „Алта банка“, Савески се повика на тајноста на постапката.
Тој не потврди ниту негираше дека има предистрага, наведувајќи дека не може да зборува за тоа поради законската обврска за тајност.
За можноста за постапување против премиерот поради наводен лажен исказ, Савески рече дека одлуките ги носат надлежните обвинители врз основа на расположливите докази.
На расправата беше отворено и прашањето за одговорноста за ширење информации што можат да влијаат врз стабилноста на банкарскиот сектор.
Савески ги оцени лажните вести како сериозен општествен проблем, но посочи дека процената за границата меѓу кривичната одговорност и слободата на изразување е работа на Обвинителството. Додаде дека во моментот во Кривичниот законик не постои таква посебна кривично-правна заштита.
Покрај проверката на одлуките и трансакциите поврзани со „Алта банка“, институциите се соочуваат и со спорот околу јавните настапи за нејзиното работење. Власта и опозицијата повикуваат на истрага, додека информациите за конкретното обвинителско постапување остануваат ограничени.