Лидерите на Европската Унија ќе одржат неформален самит на 13 ноември во Даблин, посветен на иднината на вештачката интелигенција, технолошката конкурентност на Европа и предизвиците што новите технологии ги носат за демократијата, безбедноста и основните права.
Претседателот на Европскиот совет, Антонио Кошта, во писмо до лидерите на 27-те земји членки порача дека брзиот развој на вештачката интелигенција бара политичка дискусија на највисоко ниво за нејзиното влијание врз европските економии и општества.
Средбата ќе ја организира ирскиот премиер Михол Мартин.
„Со оглед на брзото темпо на развој на вештачката интелигенција, верувам дека сега е потребна прва посебна дискусија на ниво на лидери за можностите што ги нуди оваа технологија, како и за нејзиното трансформативно влијание врз нашите економии и општества“, наведе Кошта во поканата објавена на 3 ноември.
Европа сака да ја намали технолошката зависност
Една од главните теми на самитот ќе биде зајакнувањето на европската технолошка независност во услови на сè поголема глобална конкуренција во развојот на вештачката интелигенција.
Во првата работна сесија ќе учествува Артур Менш, извршен директор на француската компанија „Мистрал АИ“, која развива модели на вештачка интелигенција.
Со него европските лидери ќе разговараат за позицијата на Европа во глобалниот технолошки натпревар, намалувањето на критичните зависности и развојот на сопствена инфраструктура за вештачка интелигенција.
Дискусијата ќе ги опфати потребата од достапна чиста енергија, инвестициите во технолошка инфраструктура и пошироката примена на вештачката интелигенција во индустријата и економијата.
Според Кошта, јавните и приватните инвестиции од голем обем се неопходен услов за европската стратешка автономија.
Нобеловецот Хинтон ќе предупреди на општествените ризици
Вториот дел од утринската сесија ќе биде посветен на пошироките последици од развојот на вештачката интелигенција.
Пред европските лидери ќе се обрати професорот Џефри Хинтон, добитник на Нобеловата награда и еден од водечките истражувачи во областа на вештачката интелигенција.
Дискусијата со Хинтон ќе биде насочена кон безбедноста и довербата во новите технологии, заштитата на основните права, децата и демократските процеси.
Ќе се разгледуваат и ризиците од концентрација на пазарната моќ кај мал број технолошки компании, како и предизвиците поврзани со кибербезбедноста.
Една од темите ќе биде и улогата на Европа во меѓународната соработка и воспоставувањето правила за безбедно користење на напредните системи на вештачка интелигенција.
Вештачката интелигенција како економски приоритет
Во писмото Кошта потсетува дека европските лидери претходно ја поставиле 2026 година како година на конкурентноста.
На мартовскиот состанок на Европскиот совет тие ја нагласиле потребата од насочување инвестиции кон новите технологии и забрзување на иновациите.
Самитот во Даблин треба да овозможи политичка размена за тоа како вештачката интелигенција може да придонесе за економски раст, индустриска трансформација и поголема конкурентност на европските компании.
Разговорите ќе го опфатат и прашањето како Унијата да ги развива своите технолошки капацитети, истовремено обезбедувајќи заштита на граѓаните и доверба во новите системи.
Лидерите ќе разговараат за следните чекори
Неформалниот состанок ќе започне во 9:45 часот, со дискусии со двајцата поканети експерти.
За време на работниот ручек лидерите на 27-те земји членки ќе разменат ставови за идниот пристап на Европската Унија кон развојот и примената на вештачката интелигенција.
Кошта планира состанокот да заврши до 16 часот.
Бидејќи станува збор за неформална средба, целта е да се усогласат политичките приоритети и насоките за понатамошна работа, а не нужно да се донесат нови обврзувачки одлуки.
Претседателот на Европскиот совет најави дека прашањето за вештачката интелигенција повторно ќе се најде на агендата на европските лидери во 2027 година, вклучително и на следната нивна средба во Алден Бизен.
Самитот во Даблин ќе биде одржан во период кога Европската Унија настојува да ја зајакне својата улога во развојот на напредните технологии, балансирајќи меѓу економските можности, технолошката независност и безбедноста на граѓаните.

