Спорот за влезот на белградската Алта банка во Северна Македонија се прошири од регулаторните одобренија кон продажбата на акции, деловните врски и одлуките на две последователни влади.
ВМРО-ДПМНЕ и Влен тврдат дека поранешни функционери на ДУИ и деловниот круг на лидерот Али Ахмети го подготвиле патот за преземањето на Стопанска банка – Битола. ДУИ и СДСМ возвраќаат дека согласностите за преземањето биле издадени во мандатот на актуелната власт.
Расправата се води додека сопственикот на српската банка, Давор Мацура, е во притвор во Србија, а македонската банка работи под привремена управа на Народната банка.
ВМРО-ДПМНЕ бара проверка на кредитот и продажбата
ВМРО-ДПМНЕ ја посочи кичевската компанија „АС Сењак“, во сопственост на Селаудин Арифи, сват на Али Ахмети.
Според партијата, компанијата во октомври 2024 година купила значителен пакет акции во Стопанска банка – Битола. Во јуни 2025 година, фирма поврзана со Арифи добила кредит од пет милиони евра од Алта банка во Белград, а во септември „АС Сењак“ ги продала своите акции на српската банка.
ВМРО-ДПМНЕ побара институциите да проверат дали кредитот и купувањето на акциите биле поврзани, колку чинеле акциите и каква добивка остварил продавачот.
„АС Сењак“ претходно соопшти дека самата компанија нема подигнато кредит од Алта банка – Србија и негираше влијание врз институционалните одлуки. Најави и тужби за клевета.
Јуни 2023: Конфискувани акции во битолската банка
Влен го насочи вниманието кон владината седница од 6 јуни 2023 година и одлуката објавена во „Службен весник“ број 123 од 13 јуни.
Саранда Имери Стафаи наведе дека со одлуката број 41-3733/8 била дадена согласност за продажба на акции во Стопанска банка – Битола со кои управувала Агенцијата за управување со одземен имот.
Според Влен, одлуката ја потпишал тогашниот прв вицепремиер Артан Груби, по седница на која присуствувале и Фатмир Бесими, Бујар Османи и Крешник Бектеши.
Коалицијата ја поврза продажбата со подоцнежното преземање од Алта банка и побара Обвинителството и Управата за финансиско разузнавање да ја испитаат целата низа трансакции.
ДУИ го отфрли таквото поврзување, оценувајќи дека продажбата на дел од акциите во 2023 година се користи за префрлање на одговорноста за одлуките од 2025 година.
Октомври 2023: Друга постапка, пред органите во Србија
Во расправата се споменува и одделната владина постапка од 24 октомври 2023 година, поврзана со државни акции во Алта банка – Белград, наследени преку југословенската сукцесија.
На надзорната расправа во Собранието, премиерот Христијан Мицкоски ја претстави одлуката како насока за Државното правобранителство да влезе во деловни односи со банката.
Лидерот на СДСМ, Венко Филипче, тврди дека тогашната влада не дала согласност за продажба. Според него, државните акции биле преземени без македонска согласност, преку механизам предвиден во српското законодавство.
ДУИ ја опишува одлуката како ангажирање на Државното правобранителство за заштита на државните имотни интереси во Србија.
Преземањето и регулаторната согласност
Арбер Адеми од ДУИ претходно ги посочи одлуките од септември 2025 година: претходната согласност на Народната банка за квалификувано учество, дозволата на Комисијата за хартии од вредност за понудата за преземање и владиното постапување во врска со акциите на јавните институции.
Од ДУИ прашуваат како актуелната власт може да ја припишува одговорноста исклучиво на претходниците, кога преземањето било одобрено во нејзиниот мандат.
Гувернерот Трајко Славески, пак, изјави дека Народната банка ѝ дала согласност на Алта банка – Белград како правно лице и дека стои зад одлуката.
Според неговото објаснување, Стопанска банка – Битола претходно била во тешка состојба и со години под засилен надзор.
Пријави и барања за одговорност
СДСМ поднесе кривична пријава против Славески и други одговорни лица, барајќи проверка на постапувањето при влезот на Алта банка на домашниот пазар.
ВМРО-ДПМНЕ и Влен бараат испитување на поранешните владини одлуки и приватните трансакции. ДУИ инсистира одговорноста да се разгледува и кај институциите што го одобриле преземањето.
Во Србија, Мацура се сомничи за извлекување стотици милиони евра од банката. Тој ја негира вината.
За штедачите во Битола, непосредното прашање е иднината на банката. Славески соопшти дека таа е ликвидна и капитализирана и дека не се затвора. Политичката расправа, во меѓувреме, продолжува околу тоа кој ги продал акциите, кој го одобрил купувачот и какви проверки му претходеле на преземањето.

