Русија би можела да склучи договори за ненапаѓање со одделни земји членки на НАТО како дел од нова европска безбедносна рамка, изјави во средата висок руски дипломат, во момент кога разговорите за завршување на војната во Украина опфаќаат и пошироки прашања за безбедноста на континентот.
Алексеј Дробинин од руското Министерство за надворешни работи ја претставил можноста на безбедносна конференција во Москва, објави Ројтерс. Тој изложил три вида договори преку кои, според рускиот пристап, би можеле да се уредуваат односите меѓу државите.
Изјавата претставува предлог за можни аранжмани. Во извештајот не се наведуваат конкретни членки на НАТО со кои би се преговарало, ниту договорени услови или рокови.
Билатерални пактови со членки на Алијансата
Според Дробинин, Москва би можела да постигне заемни договори за ненапаѓање со поединечни членки на НАТО. Тие земји, како што објаснил, би добиле дополнителни поединечни безбедносни гаранции од Русија.
Не биле соопштени детали за содржината на гаранциите, механизмите за проверка или постапувањето при евентуално прекршување.
Предлогот се однесува на билатерални договори со одделни држави, а не на најавен договор меѓу Русија и НАТО како организација.
Три опции што ги изложи Москва
Дробинин како прва можност навел колективен одбранбен сојуз или билатерални договори за заемна помош, посочувајќи ги како примери руските договори со Белорусија и Северна Кореја.
Втората опција опфаќа политички договори според кои државите не би им помагале на противниците на другата страна во случај на агресија. Како пример го навел договорот меѓу Москва и Техеран.
Третата можност се заемните пактови за ненапаѓање, во чиј контекст ги споменал и членките на НАТО.
Трите опции подразбираат различни обврски: од заемна одбранбена помош, преку воздржување од поддршка на противничка страна, до обврска за ненапаѓање. Во објавениот извештај нема детали како овие модели би се примениле во европскиот контекст.
Европската безбедност во средиштето на разговорите
Рускиот главен преговарач Владимир Медински изјавил дека новата безбедносна рамка за Европа била централна тема на дводневните разговори во Абу Даби.
Преговорите за Украина продолжија оваа недела, првпат од февруари. Медински не соопштил детали за разгледаните предлози, ниту за степенот на согласност меѓу учесниците.
Излагањето на Дробинин дава подетален увид во можните руски идеи, но не потврдува дека тие биле прифатени на преговарачката маса.
Прво прекин на огнот или поширок договор?
Дел од европските политичари се противат на отворање широка расправа за европската безбедносна архитектура пред да биде постигнат напредок за Украина, вклучително и прекин на огнот.
Американски претставници, според Ројтерс, јасно покажале дека се отворени за такви разговори.
Разликата го поставува прашањето за редоследот на дипломатските чекори: дали најпрво треба да запрат борбите, па потоа да се договара долгорочната рамка, или двете прашања да се разгледуваат паралелно.
Засега, руската понуда останува без јавно објавени конкретни партнери и услови. Нејзината тежина ќе зависи од тоа дали ќе прерасне во формален предлог и како ќе одговорат земјите на кои би им била упатена.
Извор: Ројтерс.