Европската Унија прави нов чекор кон проширувањето со Западен Балкан. Црна Гора затвори уште три преговарачки поглавја, со што стигна до 21 од вкупно 33, додека Албанија се подготвува за затворање дополнително поглавје. Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, го поздрави напредокот на двете земји, оценувајќи дека тој ја приближува Унијата кон нејзиното идно проширување.
БРИСЕЛ, 12 октомври – Претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, го поздрави напредокот на Црна Гора и Албанија во преговорите за членство во Европската Унија, оценувајќи дека проширувањето добива нов импулс благодарение на реформите што ги спроведуваат двете земји.
„Денес правиме значаен чекор кон поцелосна Унија“, порача Фон дер Лајен.
Таа ја поздрави одлуката за затворање три дополнителни преговарачки поглавја со Црна Гора и напредокот кон затворање уште едно поглавје со Албанија.
„Ова е благодарение на напорната работа на двете земји и извонредниот европски дух на нивните граѓани“, порача претседателката на Европската комисија.
Црна Гора затвори 21 од 33 поглавја
На меѓувладина конференција одржана во понеделникот, Европската Унија и Црна Гора привремено затворија три нови преговарачки поглавја.
Станува збор за поглавјето 17, кое се однесува на економската и монетарната политика, поглавјето 18 за статистиката и поглавјето 19 за социјалната политика и вработувањето.
Со ова Црна Гора има привремено затворени 21 од вкупно 33 поглавја, додека 12 остануваат отворени.
Ирскиот државен министер за европски прашања и одбрана, Томас Бирн, кој претседаваше со конференцијата во име на ирското претседателство со Советот на ЕУ, рече дека проширувањето останува еден од главните приоритети на Унијата.
Тој го опиша проширувањето како геополитичка неопходност.
Црна Гора има цел да стане членка на Европската Унија во 2028 година, но остварувањето на таа амбиција зависи од завршувањето на преостанатите преговори, спроведувањето на реформите и согласноста на земјите членки.
Албанија го продолжува напредокот
Албанија, која во јули ги затвори своите први три преговарачки поглавја, се подготвува за нова меѓувладина конференција на 13 октомври во Луксембург.
Според најавата на Советот на ЕУ, на конференцијата е предвидено привремено затворање на поглавјето 20, кое се однесува на претпријатијата и индустриската политика.
Со тоа Албанија би имала четири привремено затворени поглавја.
Тирана претходно ги отвори сите 33 преговарачки поглавја и постави цел да стане членка на Унијата до 2030 година.
Проширувањето добива геополитичко значење
Напредокот на Црна Гора и Албанија доаѓа во период кога Европската Унија сè повеќе го поврзува проширувањето со својата безбедност и геополитичка стабилност.
На состанокот на министрите за надворешни работи на ЕУ во понеделникот беше разговарано за продлабочување на безбедносната и одбранбената соработка со земјите кандидати, вклучително и државите од Западен Балкан.
Високата претставничка на ЕУ за надворешна политика, Каја Калас, истакна дека земјите кандидати веќе придонесуваат за европската безбедност.
Сепак, поблиската безбедносна соработка не ги заменува формалните критериуми за членство, кои остануваат поврзани со владеењето на правото, демократските институции и спроведувањето на европското законодавство.
Северна Македонија останува без напредок во преговорите
За разлика од Црна Гора и Албанија, Северна Македонија сè уште не ја започнала следната фаза од пристапните преговори поради спорот со Бугарија и неисполнетата обврска за уставни измени.
Скопје бара гаранции дека по евентуалното внесување на Бугарите во Уставот нема да следуваат нови билатерални блокади.
Софија, пак, инсистира на спроведување на преземените обврски од европскиот компромис од 2022 година.
Напредокот на Црна Гора и Албанија дополнително ја истакнува разликата во динамиката на европската интеграција меѓу земјите од Западен Балкан.
Иако членството на двете земји сè уште не е гарантирано, нивните преговори напредуваат со конкретно затворање поглавја, додека Северна Македонија останува во фаза на политички преговори за условите за продолжување на процесот.