Поразот на унгарскиот премиер Виктор Орбан на изборите отвори нова неизвесност околу иднината на продажбата на Нафтната индустрија на Србија (НИС), клучна енергетска компанија во земјата, во услови на зголемени геополитички притисоци и санкции.
Потенцијалната продажба на мнозинскиот удел на НИС на унгарската компанија МОЛ, во сопственост на рускиот гигант Гаспромњефт, се смета за еден од најважните енергетски договори во регионот.
Процесот се одвива под влијание на американските санкции кон Русија, воведени по војната во Украина, кои го отежнаа работењето на НИС и создадоа потреба од ново сопственичко решение.
Енергетскиот експерт Атила Холода оценува дека промената на власта во Унгарија може да предизвика краткорочни одложувања, но не и целосен колапс на договорот.
„Клучните фактори ќе бидат санкциите, финансиските услови и регионалните пазарни интереси, а не само политиката“, наведува тој.
Новиот политички курс во Будимпешта, кој се очекува да биде поблиску до Европската унија, може да влијае врз односите со Москва и условите за продажбата.
И покрај тоа, сигналите од новото унгарско раководство укажуваат на прагматичен пристап кон енергетските односи со Русија, со акцент на диверзификација на снабдувањето.
НИС останува од клучно значење за српската економија, што создава силен мотив за сите страни да избегнат нагли прекини во снабдувањето и работењето.
Дополнителна неизвесност создава потребата договорот да биде одобрен од Канцеларијата за контрола на странски средства при американското Министерство за финансии, која постави рок до 22 мај за финализирање на трансакцијата.
Покрај сопственичката структура на НИС, под прашање се и пошироките енергетски проекти, вклучително и транспортот на руска нафта и гас преку регионот, како и инфраструктурни иницијативи поврзани со Србија и Унгарија.
Српскиот претседател Александар Вучиќ изјави дека проектите со Унгарија ќе продолжат, но призна дека условите се сложени и дека ќе биде потребен компромис.
„Верувам дека ќе се најде решение кое ќе ги задоволи сите страни“, рече тој.
Аналитичарите оценуваат дека исходот од договорот ќе зависи од комбинација на политички интереси, пазарна логика и безбедноста на снабдувањето во регионот, а не само од промените во унгарската политика.