Масовните протести што веќе повеќе од три недели се одржуваат во албанската престолнина Тирана поради најавениот луксузен туристички проект поврзан со Џаред Кушнер, зетот на американскиот претседател Доналд Трамп, прераснаа во пошироко незадоволство против политичкиот естаблишмент во земјата.
Протестите започнаа на крајот од мај откако на социјалните мрежи се појави видео на кое приватни обезбедувачи насилно отстрануваат демонстрант од плажа во Звернец, каде е планиран дел од туристичкиот комплекс вреден повеќе од четири милијарди долари.
Проектот предвидува развој на туристички капацитети во областа Звернец и на островот Сазан, едни од најатрактивните делови на албанското крајбрежје.
Додека во САД протестите добија силна политичка димензија и беа претставени како отпор против семејството Трамп, многу учесници во Албанија велат дека нивната борба има сосема поинаква цел.
„Никој овде не протестира против Трамп или Израел. Протестираме против сè друго“, изјавил еден од демонстрантите за „Њујорк тајмс“, обвинувајќи ги политичките елити за корупција, клиентелизам и занемарување на потребите на граѓаните.
Секоја вечер центарот на Тирана се исполнува со илјадници демонстранти, а симбол на протестите стана фламингото, птица карактеристична за заштитеното подрачје во кое е предвидена изградбата.
На протестите често може да се види и голем транспарент со натписот на англиски јазик: „Албанија не е на продажба“.
Премиерот Еди Рама призна дека во јануари се сретнал со Иванка Трамп и претставници на инвеститорите, но тврди дека досега не е потпишан договор ниту е издадена градежна дозвола.
Тој ги отфрли тврдењата дека изградбата веќе започнала и оцени дека дел од информациите на интернет се резултат на „дигитална хистерија“.
Според Рама, Албанија станала жртва на политички пресметки што се водат во САД и Европа околу Доналд Трамп.
Во обид да го намали притисокот, владата ги одзеде лиценците на две компании за обезбедување поврзани со инцидентот во Звернец, го разреши локалниот полициски командир и нареди отстранување на металната ограда поставена на плажата.
Но протестите продолжија и прераснаа во критика на целиот политички систем.
Демонстрантите скандираат и против Рама и против лидерот на опозицијата Сали Бериша, обвинувајќи ги двете најголеми политички фигури дека со години го контролираат политичкиот живот во земјата.
Политичкиот аналитичар Елез Биберај оценува дека протестите претставуваат одраз на длабокото губење доверба во институциите и политичките партии, а не протест против семејството Трамп.
Во меѓувреме, албанското Специјално обвинителство за борба против корупција и организиран криминал издаде потерница за бизнисменот Артур Шеху, американски државјанин со албанско потекло, кој е поврзан со дел од земјиштето вклучено во проектот.
Властите го сомничат за перење пари преку градежни проекти, а средствата добиени од продажбата на земјиште поврзано со инвеститорите се замрзнати.
И покрај растечките протести, Рама останува категоричен дека проектот нема да биде запрен.
„Нема да биде откажан. Тоа е сигурно“, изјави албанскиот премиер.